དགེ་བཤེས་ངག་དབང་ཐོགས་མེད།
དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་དང་། །
ཉེས་པའི་སྐྱོན་བྲལ་འགོག་ལམ་དམ་པའི་ཆོས། །
རིག་གྲོལ་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་གྱུར་དགེ་འདུན་ཏེ། །
དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྙིང་ནས་གསོལ་བ་འདེབས། །
བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་མདོ་སྔགས་ཟབ་མོའི་དོན། །
ཁ་བ་ཅན་དུ་ཉིན་ལྟར་གསལ་མཛད་པ། །
བཀའ་དྲིན་མཚུངས་མེད་བློ་བཟང་གྲགས་པ་ལ། །
གསོལ་བ་འདེབས་སོ་བདག་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་རློབས། །
ཞི་བདེས་དབེན་པའི་འགྲོ་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྩེ། །
ཞི་བདེ་བསྐྲུན་པའི་ཐབས་ལམ་སྣ་མང་གཟིགས། །
ཞི་བདེ་མ་ལུས་འབྱུང་བའི་སྒོ་གཅིག་པུ། །
ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོར་འདུད། །
འདུལ་བྱའི་དོན་དུ་ཐ་མལ་ཚུལ་བཟུང་ནས། །
དཀའ་བ་ཁྱད་བསད་མདོ་སྔགས་གདམས་པ་རྣམས། །
དཔེ་འཁྱུད་མེད་པར་ལྷུག་པར་འདོམས་མཛད་པས། །
བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་བླ་མ་རྣམས་ལ་འདུད། །
བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་རྟེན་འབྱུང་ཟབ་མོའི་དོན། །
མཐོང་བས་མཐའ་བྲལ་ཆོས་མཐོང་ཆོས་མཐོང་བས། །
སངས་རྒྱས་མཐོང་གསུངས་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོའི། །
དོན་ལ་གོམས་དང་བག་ཆགས་འཇོག་ཕྱིར་དུ། །
ཅུང་ཟད་བཤད་ལ་གནོང་རྣམས་བཟོད་པར་གསོལ། །
སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ཡི་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ལ། བཤད་བྱའི་ལུང་འགོད་པ་དང་། ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་གཉིས་ལས།
དང་པོ་ནི།རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ཤཱ་ལི་སྟམྦྷེ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོསངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ས་ཕྱོགས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་ཕན་ཚུན་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱས་ནས་འདུས་ཏེ་གཉིས་ཀ་རྡོ་ལེབ་ལ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བྱམས་པ་དེང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ལ་གཟིགས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མདོ་འདི་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དག་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་། །སུས་ཆོས་མཐོང་བ་དེས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ན་བྱམས་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་པའི་མདོ་དེའི་དོན་ནི་ཅི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང་། ཆོས་ནི་གང་། སངས་རྒྱས་ནི་གང་། ཇི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་ན་ཆོས་མཐོང་། ཇི་ལྟར་ཆོས་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་མཐོང་། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དགེ་སློང་དག་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་། །སུས་ཆོས་མཐོང་བ་དེས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ལའདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་སྟེ། གང་འདི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས། མིང་དང༌གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་།ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང༌། མྱ་ངན་དང༌། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང༌། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག། འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་བ་འགག །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་མིང་དང༌། གཟུགས་འགག། མིང་དང༌། གཟུགས་འགགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་པས་རེག་པ་འགག།རེག་པ་འགགས་པས་ཚོར་བ་འགག །ཚོར་བ་འགགས་པས་སྲེད་པ་འགག། སྲེད་པ་འགགས་པས་ལེན་པ་འགག། ལེན་པ་འགགས་པས་སྲིད་པ་འགག ། སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག །སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་དང༌། མྱ་ངན་དང༌། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང༌། འཁྲུག་པ་རྣམས་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །
ཆོས་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང༌། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་ངག་དང༌། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང༌། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང༌།ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང༌། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །འདི་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞེ་ན། སུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་དང༌། སློབ་པ་དང༌། མི་སློབ་པའི་ཆོས་དེ་དག་གཟིགས་པའོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྟག་པ་དང༌། སྲོག་མེད་པ་དང༌། སྲོག་དང་བྲལ་བ་དང༌། ཇི་ལྟ་བུ་ཉིད་དང༌། མ་ནོར་བ་དང༌། མ་སྐྱེས་པ་དང༌། མ་བྱུང་བ་དང༌། མ་བྱས་པ་དང༌། འདུས་མ་བྱས་པ་དང༌། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང༌། དམིགས་པ་མེད་པ་དང༌། ཞི་བ་དང༌། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང༌། མི་འཕྲོགས་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་སྟེ། གང་གིས་ཚུལ་འདི་འདྲ་བར་ཆོས་ལའང་རྟག་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། སྲོག་དང་བྲལ་བ་དང་། ཇི་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་། མ་བྱས་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། མི་འཕྲོགས་པ་དང་། ཟད་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དེས་འཕགས་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས།
གཉིས་པ་ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་ལ་གསུམ། རྟེན་འབྲེལ་བཤད་པ། ཆོས་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་བཤད་པ་གསུམ་ལས།
དང་པོ་ནིབཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སཱ་ལུའི་ལྗོང་པ་གཟིགས་ནས་འཁོར་དུ་འདུས་པའི་དགེ་སློང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པགང་ཟག་སུའི་རྟེན་འབྱུང་མཐོང་ན་ཆོས་མཐོང་ཞེས་གསུངས་པའི་རྟེན་འབྱུང་དེ་གང་ལགས་ཞེས་ཤཱ་རདྭ་ཏིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་ཞུས་པས། ལན་དུ། བྱམས་པའི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རདྭ་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས། དགེ་སློང་དག། སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ༌། །ཞེས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ལའདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་སྟེ། གང་འདི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས། ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་འདི་ཡོད་པས་ཞེས་པ་ནས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་པའི་བར་ཚིགས་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་རྟེན་འབྲེལ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་ནསཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དང་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལདང་པོ་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་སྟེ་སྐྱེ་རིམས་དང་མཐུན་པརམ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཞེས་པ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དངོས་སུ་བསྟན་ནསཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་ལྡོག་གི་རྣམ་གཞགརྒ་ཤི་གང་ལས་བྱུང་ན་སྐྱེ་བ་ལས་ཞེས་པ་ནསའདུ་བྱེད་གང་ལས་བྱུང་ན་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་བར་ཤུགས་ལ་བསྟན
གཉིས་པ་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གཉིས་ལསདང་པོ་ནིདེ་ལ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག། ཞེས་པ་ནསདེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དངོས་སུ་བསྟན་ནསགཉིས་པ་ལུགས་ལྡོག་རྒ་ཤི་འགག །རྒ་ཤི་གང་འགག་པས་འགག་ན་སྐྱེ་བ་འགག་པས་འགག །ཞེས་པ་ནས། འདུ་བྱེད་གང་འགག་པས་འགག་ན་མ་རིག་པ་འགག་པས་འགག་ཞེས་པའི་བར་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ རྟེན་འབྲེལ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་འདི་ཡོད་པས་ཞེས་སོགས་ཚིག་གསུམ་གྱི་དོན་འགྲེལ་བ་ལ་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིསལོག་རྟོག་བསལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རྐྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་མཛད་དེགཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན། ནུས་པའི་རྐྱེན། མི་རྟག་པའི་རྐྱེན་ནོ། །ལོག་རྟོག་སེལ་ཚུལ་ནིའདུས་བྱས་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱིས་བློའི་གཡོ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བྱས་མ་ཡིན་པར་རང་རང་གི་རྒྱུ་གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་དང་དུས་རྟག་པ་གཙོ་བོ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱིདེ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བྱེད་པ་འཇུག་པའི་རང་རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་མི་རྟག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཡིན་ཡང་རང་ཉིད་སྐྱེ་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་ན་མི་སྐྱེ་བས། རྒྱུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པས་དོན་དུདེ་རྣམས་རང་དང་རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་སྟེ་ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ལཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། བདག་དང་ཆོས་རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་རྟག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས། མདོར་ན་སུས་རྟེན་འབྲེལ་མཐོང་ན་ཆོས་མཐོང་ཞེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི་དག་མ་དག་གི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་མ་ལྟོས་རང་དབང་བར་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱིརྐྱེན་གསུམ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟོས་གྲུབ་དེའོ །
གཉིས་པ་སུས་རྟེན་འབྲེལ་མཐོང་ན་ཆོས་མཐོང་ཞེས་པའི་ཆོས་བཤད་པ་ནིཆོས་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ། ཞེས་སོགས་གསུངས། འཕགས་ལམ་བརྒྱད་ནི། སྟོན་པས་ལྔ་སྡེ་ལ་བཀའ་བསྩལ་པ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་མཐའ་འདི་གཉིས་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་པའི་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་དམན་པ་ངན་པ་ཐ་ཆད་མ་རབས་གང་ཡིན་པ་དང་། བདག་ཉིད་དུབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་གནོད་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་མཐའ་འདི་གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་པར་དབུ་མའི་ལམ་མིག་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དབུ་མའི་ལམ་གང་ཞེ་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའོ། །ཞེས་རྣམ་གྲོལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཉམས་ལེན་གྱི་འགག་སྡོམ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས་ནས་གསུངས་པ་དེའོ། །
འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་གང་ཟག་གིས་ལམ་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལམཐའ་གཉིས་ནི་འདོད་པ་བསོད་ཉམས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ངལ་ཞིང་དུབ་པའི་མཐའ་གཉིས་ཏེ། གོང་གི་མདོ་དང་དབུ་མ་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལསལུས་གདུང་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ལས་། །ཆོས་མེད་འདི་ལྟར་དེ་ཡི་ནི། །གཞན་ལ་གནོད་པ་སྤོང་མེད་ཅིང་།།གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ལུས་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐར་པའི་རྒྱུར་མ་སོང་བར་མ་ཟད། ཕྱི་མའི་མངོན་མཐོ་ཙམ་ཐོབ་པའི་ཆོས་སུ་ཡང་མ་སོང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཚུལ་འདིས་ནི་གཞན་ལ་གནོད་འཚེ་སོགས་སྤངས་པའི་དགེ་བའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་སོང་། གཞན་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་བྱ་བ་གང་ཡང་མིན་པར་སྔོན་མི་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ལུས་ཐོག་ཏུ་སྨིན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་དེ་ཙམ་མ་ཟད་ཚུལ་འདིས་ནི་ཡང་དག་པའི་ལམ་འཚོལ་བ་དང་བསྒྲུབ་པ་ལ་གནོད་པའི་གེགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་སྟེཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ཞེས་ལྟ་ངན་གྱི་བྱེད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཚུལ་འདི་དང་འདི་འདྲ་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ །འདིའི་མཐའི་དོན། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་བྲག་ཟད་པའི་གཡང་ལ་མཐའ་དང་། དེ་ལས་ལྷུང་བ་ན་མཐར་ལྟུང་ཞེས་ལྷུང་བ་པོ་རང་ཉིད་ཕུང་བར་འགྱུར་བ་ལྟར། འདིར་ཡང་འདོད་ཡོན་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པར་ཧ་ཅང་བསྟེན་དྲགས་པ་དང༌། ཧ་ཅང་སྤངས་ཆེ་དྲགས་ནས་ལུས་རྒུད་པའི་མཐའ་གང་ལ་གནས་ཀྱང་། རང་ཉིད་ཀྱི་འདི་ཕྱིའི་དོན་ཕུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐའ་དང་མཚུངས་པས་མཐའ་ཞེས་བརྗོད་པའོ།།
མཐའ་དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་མམ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་བསྟེན་ན། དོན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་མིག་དང་། དཀའ་བའི་བླང་དོར་གྱི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་འདྲེས་པར་ཕྱེད་བ་དང༌། ལྐོག་འགྱུར་གྱི་ཡུལ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་དང་། སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྗོགས་པ་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། མཐར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་གསུངས་ནས། དེ་འདྲའི་ཕན་ཡོན་ཅན་གྱི་མཐའ་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་ནི། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་བསྒྲུབ་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་སྒོ་གསུམ་ཉམས་ལེན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་པ་འདིར་བསྡུས་ནས་གསུངས་པ་ཞིག་སྟེ།བཤེས་སྤྲིངས་ལས་ཀྱང་། ཡང་དག་ལྟ་དང་འཚོ་དང་རྩོལ་བ་དང༌། །དྲན་དང་ཏིང་འཛིན་ངག་དང་ལས་མཐའ་དང་། །ཡང་དག་རྟོག་ཉིད་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད། །འདི་ནི་ཞི་བར་བགྱི་སླད་བསྒོམ་པར་བགྱི། །ཞེས་ཞི་བ་མྱ་འདས་ཐོབ་པ་རྒྱུ་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་བསྒོམ་དགོས་ཞེས་རྒྱལ་པོ་གདམས་གནང་བས་ཤེས་སོ། །
འདི་ལ་ཐོག་མར་གལ་ཆེ་བ་གཞིའི་གནས་ཚུལབར་དུ་གལ་ཆེ་བ་ལམ་ཉམས་ལེན་རིམ་པ། ཐ་མར་གལ་ཆེ་བ་འབྲས་བུ་རིམ་པ་གསུམ་ལས
༡)དང་པོར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་ཆོས་རྣམས་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལྟར་དུ་མ་ནོར་བར་ཤེས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དགོས་པར་བསྟནའཕགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དེ་འདྲའི་ལྟ་བ་ནི་འཕགས་ལམ་གྱི་ནང་ཚན་དང་། སོ་སྐྱེ་ལ་ཡོད་པ་ནི་འཕགས་ལམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ། གཞན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན། མ་ནོར་བར་ཤེས་རྒྱུའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནིདབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡིས།།དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་དེ་དེ་ཉིད་དེ། །མཐོང་བ་བརྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གསུངས། །ཞེས་འཁྲུལ་བའི་བློ་ལ་སྣང་གནས་མི་མཐུན་པ་རྫུན་པར་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་དང་། མ་འཁྲུལ་བ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང་གནས་མཐུན་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཕྲ་བའི་ངོ་བོ་ཞིག་སྟེ། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རེ་རེའི་སྟེང་དུ་དེ་འདྲའི་ངོ་བོ་ཕྲ་རགས་གཉིས་གཉིས་གཞི་ཀུན་ལ་གནས་པར་གསུངསངོ་བོ་དེ་གཉིས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཏེཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལས། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས ཀུན་རྫོབ་ལས་ནི་ཐ་དད་པར།དེ་ཉིད་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད།སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་སྟེ།མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པའི་ཕྱིར།བྱས་དང་མི་རྟག་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཞི་བདེན་པ་གཉིས་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཚུལ་ལེགས་པོ་འཇོག་ཤེས་ན་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་འོང་ས་མེད་པའི་བློས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་གདིང་ཁེལ་བའི་ངེས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། གཉིས་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་ལཐོག་མར་ཀུན་སློང་གལ་ཆེ་བར་བསྟན་པ་དང་དེ་ལས་སྒོ་གསུམ་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །
དང་པོ་ནི། ༢)ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་བསྟན། དེ་ལ་གཉིས། ཀུན་སློང་འཆོས་ཚུལ། ཀུན་སློང་གལ་ཆེ་བ་བསྟན་པ་གཉིས་ལསདང་པོ་ནི། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། དམྱལ་བ་བྲིས་པ་མཐོང་དང་ཐོས་པ་དང༌། །དྲན་དང་བཀླགས་དང་གཟུགས་སུ་བགྱིས་རྣམས་ཀྱང་། །འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ན་མི་བཟད་པའི།།རྣམ་སྨིན་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་སྨོས་ཅི་འཚལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མི་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་ངན་སོང་གི་གནས་སུ་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་གླགས་མེད་པའི་ཚུལ་རི་མོ་དང་ཡི་གེར་བྲིས་པ། ད་ལྟར་མཐོང་ཐོས་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འཇིགས་ཤིང་སྐྱི་གཡའ་བར་འགྱུར་ན། ལུས་སེམས་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཤུགས་དྲག་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་བཟོད་མི་ནུས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་མིན་ན་དེར་ཟད་ཀྱིདེ་ལྟར་མིན་པར་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ན། ད་རེས་སྡིག་སྤང་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཅི་ནུས་སུ་འབད་དགོས་ཏེསྤྱོད་འཇུག་ལས། ད་ལྟའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཙམ་ལ། །གལ་ཏེ་བཟོད་པར་མི་བྱེད་ན། །དེས་ན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ། །ཁྲོ་བ་ཅི་སྟེ་ལྡོག་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རེད། འོན་ཀྱང་རང་ཅག་གིས་ཐོག་མེད་ནས་ད་བར་སྐད་ཅིག་ཀྱང་དལ་ཁོམ་མེད་པར་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་འབད་པས་ཞུགས་ཀྱང་། བླང་དོར་མ་ཤེས་པར་ལག་ལེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སོང་བའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ལས་བདེ་བ་འཐོབ་རྒྱུ་མེད་པ་འདི་བྱུང་བ་རེད།
ད་རེས་དེ་ལྟར་མིན་པར་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བའི་མི་ལུས་ཐོབའཁོར་རྣམ་བཞི་རྒྱུ་བའི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས། དབང་པོ་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྗོགས་པ་ཚང་། མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་སོགས་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལོག་པ་མ་བྱས། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ་མོས་གུས་ཀྱི་དད་པ་སོགས་རང་ངོས་ནས་དགོས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་ཚང་། མུན་བསྐལ་ཡིན་ན་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་སྐལ་པ་མེད་ཀྱང་།
དེང་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་ཞིང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་པའི་སྒྲོན་བསྐལ་གྱི་དུས་ཡིན། སྤྱིར་སྒྲོན་བསྐལ་ཡིན་ཀྱང་བསྟན་པ་མ་དར་བའི་ཡུལ་འཐའ་འཁོབ་ཡིན་ན་ཆོས་བྱར་མེད་ཀྱང་འདིར་བསྟན་པ་དར་ཞིང་གནས་པའི་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞིང་དུ་སྐྱེས། བསྟན་པ་གནས་ཀྱང་རང་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་བཤེས་གཉེན་མེད་ན་མི་ཡོང་ཡང་། འདིར་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་ས་ལམ་མཐོན་པོར་གཤེགས་པའི་དམ་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་ཡོད། འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་སོགས་གཞན་ངོས་ནས་འཛོམས་དགོས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཚང་བའི་ལུས་རྟེན་འདི་འདྲ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། །དད་དང་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དང༌། །དགེ་སྒོམ་རུང་བ་འདི་ལྟ་བུ། །དཀོན་ན་ནམ་ཞིག་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྔོན་ཐོབ་པ་ཉུང་བ་དང་། ཕྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྲིད་མཐའ་ཙམ་ཡིན་པས་དཀོན་ཞིང་། སྐྱེས་བུའི་འདོད་དོན་ཐམས་ཅད་རྟེན་འདི་ཉིད་ལ་བསྒྲུབ་ནུས་པས་དོན་ཆེ་བ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་ལུས་རྟེན་འདི་དོན་མེད་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་སོང་བ་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་མེད་པར་ཀུན་གྱིས་བྱ་དགོས་སྟེ སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་འདྲའི་དལ་བ་རྙེད་གྱུར་ནས། །བདག་གིས་དགེ་སྒོམ་མ་བྱས་ན། །དེ་ལས་བསླུས་པ་གཞན་མེད་དེ། །དེ་ལས་རྨོངས་པའང་གཞན་མེད་དོ། །ཞེས་དུད་འགྲོ་རྣམས་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་རྟེན་འདི་འདྲ་ཞིག་ཐོབ་ནས་ཐ་ན་ཕྱི་མར་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཙམ་ཡང་མ་བསྒྲུབ་པར་ཚེ་འདི་ཁོ་ནས་ཆེད་དུ་གཡེངས་བ་ནི། འབུ་སྲིན་སྲོག་ཆགས་རྣམས་དང་ཁྱད་མེད་དུ་སོང་བས་རང་གིས་རང་བསླུས་པ་དང་། ལེགས་ཉེས་བླང་དོར་ལ་རྨོངས་པས་རྨོངས་ཚབ་འདི་ལས་ཆེ་བ་མེེད་པར་གསུངས་པ་སྟེ། ད་རེས་རང་གིས་རང་མ་བསླུས་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཏེ། རང་ཉིད་བདེ་བ་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཚེ་འདིའི་འདོད་ཡོན་དང་ལོངས་སྤྱོདཐོབ་དང་གོ་ས། རྙེད་བཀུར་དང་སྙན་གྲགས། དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་། ནད་མེད་ཀྱི་འཚོ་བ་སོགས་ལ་རྟག་པ་བརྟན་པ་ཡོད་ན་དེ་དག་ལ་དགའ་བར་རིགས་ཀྱང་། དེ་དག་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བ་ནིརྗེ་རིན་པོ་ཆེས། འཚོ་བའི་སྲོག་ནི་སྤྲིན་ལྟར་མི་གཡོ་ཞིང་། །འབྱོར་ཚོགས་རྒུད་པའི་ཉེས་པས་མི་རྫི་ལ། །དབང་ཕྱུག་མཁའ་བཞིན་རྟག་ཏུ་མི་འགྱུར་ན། །འདོད་པ་སྤྱོད་ལ་དགའ་བར་སུ་མི་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྲིད་པའི་དཔལ། །གློག་ཕྲེང་གཞོན་ནུའི་ཟློས་གར་བཞིན། །གཡོ་བར་མཐོང་ནས་དེ་ཡི་ཡིད། །འདོད་ལ་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་དུ་མས་ཀུན་སློང་བཅོས་དགོས་སོ། །
གཉིས་པ་ཀུན་སློང་གལ་ཆེ་བར་བསྟན་པ་ནི། དལ་འབྱོར་ལན་གཅིག་ཐོབ་པ་འདི་དོན་མེད་ཆུས་ཟོས་མ་སོང་བར་སྙིང་པོ་ལོང་པ་ཞིག་བྱ་དགོས། སྙིང་པོ་ལེན་ཞེས་པའི་དོན་ཕྱིའི་ཆ་ལུགས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་གཞན་ཞིག་བསྟེན་དགོས་པའི་དོན་ཡང་མ་ཡིན། ཁང་ཁྱིམ་ཟས་གོས་སོགས་དོར་ནས་སྤྲང་པོར་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་ཡང་མ་ཡིན། གཉེན་ཉེ་དུ་སོགས་དང་འབྲེལ་ཐག་བཅད་ནས་མི་མེད་ལུང་སྟོང་དུ་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་བསྡད་དགོས་པའི་དོན་སོགས་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས། ཆོས་དང་མཐུན་ཞིང་ཆོས་དང་འདྲིས་པའི་དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་བྱ་དགོས་པའི་དོན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གོམས་ན་སླ་བ་མི་འགྱུར་བའི། །དངོས་དེ་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་ཅག་སྐྱ་སེར་རྒན་གཞོན་མེད་པ་ཀུན་གྱིས་བསྒྲུབ་ནུས་པ་དང་ངེས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དེས། སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་ཞིང་། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་རང་ཅག་སྟོན་པའི་རྗེས་འབྲངས་རྣམས་ལ་གདམས་གནང་མཛད་པའོ། །དེས་ན་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུའི་སྒོ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་། གཙོ་བོར་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ནས་མི་འཇོག་པར་ཀུན་སློང་གིས་སྒོ་ནས་འབྱེད་དགོས་པས་ཐོག་མར་ཀུན་སློང་གལ་ཆེ་བ་སྟེ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་མགོ་རྒྱ་གར་སྐད་དང་འདྲ་བར་སྒོམ་ཀུན་གྱི་ཐོག་མར་རང་རྒྱུད་བརྟགས་ནས་ཀུན་སློང་བཅོས་པ་འདི་ཡིན་ཞེསསྒོམ་ཀུན་གྱི་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་སྐད་དང་འདྲ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་རྗེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་ཕུལ་གནང་བ་རེད། འདིའི་སྒོམ་ཞེས་པ་ནི་སྒོམ་ཆེན་པ་རྣམས་ལ་དྲིས་གནང་མཛད་པའི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ལས། དགེ་སྦྱོར་ཀུན་གྱི་ཐོག་མར་ཀུན་སློང་གལ་ཆེ་བ་བསྟན་པ་ཤེས་དགོས། མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་བཞིན་ཏེ། །འདུན་པའི་རྩ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ། །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་མི་དགེ་བ། །མ་ཆགས་མི་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་དགེ་བའོ། །ཞེས་མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བའི་ངོ་བོ་ཀུན་སློང་ཉོན་མོངས་དང་དགེ་སེམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ལས་འཇོག་དགོས་པར་གསུངས་པ་དང༌། ཡང་ཇོ་བོ་ཆེན་པོས། རྩ་བ་དུག་ཡིན་ན་ཡལ་ག་དང་ལོ་མའང་དུག །རྩ་བ་སྨན་ཡིན་ན་ཡལ་ག་དང་ལོ་མའང་སྨན་དུ་ཡོང་བ་བཞིན་དུ། རྩ་བ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ལ་ཅི་བྱས་མི་དགེ་བ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཀུན་སློང་གིས་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་སྟེ། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་རྙེད་དང་མི་རྙེད་དང༌། །བདེ་དང་མི་བདེ་སྙན་དང་མི་སྙན་དང་། །བསྟོད་སྨད་ཅེས་བགྱིད་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་པོ། །བདག་གི་ཡིད་ཡུལ་མིན་པས་སྤང་བར་མཛོད། །ཅེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡ་རབས་ཀྱི་ལུགས་མཁྱེན་པས་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་ལ་བོས་ནས། ཚེ་འདིར་རྙེད་པ་ཟང་ཟིང་སོགས་བྱུང་ན་དགའ་མ་བྱུང་ན་མི་དགའ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་བྱུང་ན་དགའ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ན་མི་དགའ་བ་དང་། གཏམ་སྙན་གྲགས་བྱུང་ན་དགའ་བ་དང་མ་བྱུང་ན་མི་དགའ་བ་དང༌། བསྟོད་པ་བྱུང་ན་དགའ་བ་དང་སྨད་པ་བྱུང་ན་མི་དགའ་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཅི་རིགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་བྱ་བ་ཅི་བྱས་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ཙམ་ལས་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་སུ་མ་སོང་བས། ཇོ་བོ་རྗེ་ལ། ཚེ་འདིའི་བདེ་སྐྱིད་དང་རྙེད་བཀུར་འདོད་ནས་ལས་བྱས་པ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་ཅི་མཆིས་ཞུས་པས། འབྲས་བུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མཆི་གསུངས། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཅི་མཆིས་ཞུས་པས། དམྱལ་བ་མཆི། ཡི་དྭགས་མཆི། དུད་འགྲོ་མཆི་ཞེས་གསུངས་པ་རེད། མངོན་མཐོ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པའི་ཀུན་སློང་གིས་བྱས་པའི་ལས་དོན་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་དཀར་དགེ་བའི་ཆོས་སུ་འཇོག་དགོས་པ་ནི། མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་སྔོན་དུ་ཡིད་འགྲོ་སྟེ། །ཡིད་མགྱོགས་ཡིད་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཡིད་རབ་གདུག་པ་ཡིས། །སྨྲས་སམ་ཡང་ན་བྱས་ཀྱང་རུང་། །དེ་ཡིས་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ། །འཁོར་ལོས་མགོ་བོ་བཅད་པ་བཞིན། །ཇི་ལྟར་ཡིད་རབ་དང་བ་ཡིས། །སྨྲས་སམ་ཡང་ན་བྱས་ཀྱང་རུང་། །དེ་ཡིས་དེ་ནི་བདེ་བ་ཐོབ། །གྲིབ་མ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བཞིན། །ཞེས་དཔེ་དང་བཅས་པས་གསུངསོ།།སྐྱེ་བུ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཀུན་སློང་སྒོ་ནས་འཇོག་སྟེ། ཀུན་སློང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མངོན་མཐོ་ཙམ་དང་ཐར་པ་ཙམ་དང་། གཞན་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ཀུན་སློང་གི་ཆ་ནས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེ་ལས་སྒོ་གསུམ་དག་པར་སྒྲུབ་པ་འདི་ལ་གཉིས།ངག་དང་ལུས་ཀྱི་ལས་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་དག་པར་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་ལ། ངག་དང་ལུས་སོ་སོར་ནས་བཤད་པ་དང༌། །ཐུན་མོང་གི་ལས་དག་པར་བྱེད་པའོ། །
དང་པོ་ངག་ནི་༣)ངག་ཡང་དག་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་ཅེས་པ་སྟེ། ངག་གི་ལས་མི་དགེ་བའི་ངོ་བོ་ལས་དག་པར་བྱས་ནས་དགེ་བའི་ངོ་བོར་སོང་བ་ནི་ངག་ཡང་དག་པར་བྱས་པའོ། །འོ་ན་ངག་གི་སྒོ་ནས་མི་དགེ་བའི་ངོ་བོ་ལ་དུ་ཞེ་ན། རྫུན། ཕྲ་མ། ཚིག་རྩུབ། ངག་འཁྱལ་དང་བཞིའོ། །དེ་རེ་རེར་གཞི། བསམ་པ། སྦྱོར་བ། མཐར་ཐུག་དང་བཞི་བཞིས་འཇོག་པའོ། །དང་པོ་རྫུན་གྱི་གཞི། མིག་གིས་མཐོང་བ་དང་རྣ་བས་ཐོས་པ། སྣ་ལྕེ་ལུས་གསུམ་གྱིས་སོ་སོ་ནས་མྱོང་བ་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པ་བཞི་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་པ་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་དང་། སྨྲ་བའི་ཡུལ་མིའི་འགྲོ་བ་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བའོ། །བསམ་པ་ལ་འདུ་ཤེས་ནི། མཐོང་བ་ལ་མ་མཐོང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་སྨྲ་བར་འདུ་ཤེས་པ། ཀུན་སློང་ནི་དེ་ལྟར་སྨྲ་འདོད་པ། ཉོན་མོངས་ནི་དུག་གསུམ་ག །སྦྱོར་བ་ནི། སྨྲ་བའམ། ཅང་མི་སྨྲ་བས་དང་དུ་ལེན་པའམ། ལུས་བསྒྱུར་བའི་མཚན་མས་སྟོན་པའོ། །དེ་ཡང་དགོས་པ་རང་ངམ་གཞན་གྱི་དོན་ཇི་འདྲ་ཞིག་གི་ཕྱིར་དུ་སྨྲས་ཀྱང་འདྲ་བར་གསུངས་སོ། །མཐར་ཐུག་ནི། ཕ་རོལ་པོས་དོན་དེ་གོ་བ་ནའོ། །འདུལ་བ་ལས། དེ་དག་གི་མཐར་ཐུག་གི་ལྟུང་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་རང་གིས་སྨྲས་པ་དགོས་པར་གསུངས་པ་ནི། ལྟུང་བ་ནི་བཅས་པ་ལ་ལྟོས་ལ། མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་བཅས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པས། །རྫུན་དང་ཕྲ་མ་དང་ཚིག་རྩུབ་མོ་གསུམ་ལ་བཅོལ་བ་ལའང་དེ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བར་བསྡུ་བ་ལས་གསུངས་ཤིང་།མཛོད་རྩ་འགྲེལ་དུ་ངག་གི་བཞི་ཀ་ལ་བཅོལ་བས་ལས་ལམ་དུ་འགྱུར་བར་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ཕྲ་མ་ལ། གཞི་ནི། སེམས་ཅན་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་རྣམས་སོ། །བསམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། འདུ་ཤེས་ནི་དབྱེ་བ་དང་མི་འདུམ་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་ནི་གསུམ་མོ། །ཀུན་སློང་ནི། སེམས་ཅན་མཐུན་པ་ལ་དབྱེ་བར་འདོད་པ་དང་སེམས་ཅན་མི་མཐུན་པ་ལ་མི་འདུམ་པར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི། བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པའི་ཚིག་གང་ཡང་རུང་བས་བརྗོད་བྱ་སྙན་མི་སྙན་གང་རུང་བརྗོད་པ་དང་དགོས་པ་རང་གཞན་གང་རུང་གི་ཕྱིར་དུ་སྨྲ་བའོ། །མཐར་ཐུག་ནི། འབྱེད་པའི་ཚིག་སྨྲས་པས་དོན་དེ་གོ་བའོ། །གསུམ་པ་ཚིག་རྩུབ་པོའི་གཞི་ནི། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སྐྱེ་བའི་གཞིར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ནོ། །བསམ་པ་ལ། འདུ་ཤེས་དང་ཉོན་མོངས་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ། །ཀུན་སློང་ནི། ངག་རྩུབ་པོས་སྨྲ་བར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི། བདེན་མི་བདེན་གང་ཡང་རུང་བས་རིགས་སམ་ལུས་ཀྱི་སྐྱོན་ལས་སྦྱར་བའམ་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་སྐྱོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་མི་སྙན་པ་སྨྲ་བའོ། །མཐར་ཐུག་ནི། དོན་གང་ལ་སྨྲས་པའི་ཡུལ་དེས་གོ་བའོ། །བཞི་པ་ངག་བཀྱལ་པའི་གཞི་ནི། དོན་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ནོ། །བསམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། འདུ་ཤེས་ནི། བརྗོད་འདོད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་ནི། གསུམ་པོ་གང་རུང་ངོ་། །ཀུན་སློང་ནི། མ་འབྲེལ་བའི་བྱུང་རྒྱལ་སྨྲ་བར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི། ངག་བཀྱལ་པ་སྨྲ་བར་རྩོམ་པའོ། །མཐར་ཐུག་ནི། ངག་བཀྱལ་སྨྲས་ཟིན་པའོ། །འདིར་སྨྲ་བའི་ཡུལ་མི་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ངག་གི་མི་དགེ་བའི་ཚུལ་དེ་དག་ཤེས་པ་བྱས་ནས། ཇོ་བོ་རྗེས། མང་པོའི་ནང་ན་ངག་ལ་བརྟགས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཀུན་སློང་གི་ཚུལ་ལ་བརྟགས་ཏེ་ངག་གིས་ལས་དེ་དག་ལས་ལྡོག་པ་གལ་ཆེ་སྟེ།སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྨྲ་ན་ཡིད་ཕེབས་འབྲེལ་པ་དང་།།དོན་གསལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང༌། །ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་སྤངས་པ་དང་། །འཇམ་ཞིང་རན་པར་སྨྲ་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྨྲ་ན་ཕན་སེམས་ཀྱི་ཡིད་བག་ཕེབས་པ་དང་། ཚིག་སྔ་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་དང༌། བརྗོད་བྱའི་དོན་གསལ་ལ་གོ་བདེ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང༌། རང་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། གཞན་ཕྱོགས་ལ་ཞེ་སྡང་སོགས་མེད་པར་ཚིག་སྙན་ཞིང་འཇམ་པས་མང་ཉུང་རན་པར་སྨྲ་ཞིང་ངག་དོན་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །
གཉིས་པ་ལུས་དག་པར་བྱེད་པ་ནི།༤)ལས་ཀྱི་མཐའ་ཡང་དག་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་ཅེས་པ་སྟེ་འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་སོགས་ལུས་ཀྱིས་བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱས་ཀྱང་རུང་ཉོན་མོངས་དང་མ་འདྲེས་པའི་ལས་དགེ་བའི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཡང་དག་པའོ། །འོ་ན་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་མི་དགེ་བ་དུ་ཡོད་སྙམ་ན་གསུམ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང༌། མ་བྱིན་པ་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པའོ། །དང་པོ་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་གཞི་ནི། སྲོག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཅོག་གོ།བསམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། འདུ་ཤེས་ནི། སེམས་ཅན་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་སེམས་ཅན་མིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་མིན་པ་ལ་སེམས་ཅན་མིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་བཞི་སྟེ། འདུ་ཤེས་དང་པོ་དང་གསུམ་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་བ་དང་། གཉིས་པ་དང་བཞི་པ་ནི་འཁྲུལ་པའོ། །འདི་ལ་ཀུན་སློང་བྱེ་བྲག་ཅན་དཔེར་ན། ལྷས་བྱིན་ཁོ་ན་བསད་སྙམ་ནས་མཆོད་སྦྱིན་དུ་ནོར་ནས་བསད་ན། དངོས་གཞིའི་སྡིག་པ་མེད་པས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ་དགོས་ཤིང་། སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་གང་བྱུང་ཡང་གསོད་སྙམ་པ་ཀུན་སློང་སྤྱི་ལ་ཞུགས་པ་ཡོད་ན་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ་མི་དགོས་སོ། །ཚུལ་འདིས་གཞན་ལའང་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པར་གསུངས། ཉོན་མོངས་ནི། དུག་གསུམ་གང་རུང་ངོ་། །ཀུན་སློང་ནི། བསད་པར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་མཚོན་ནམ་དུག་གམ་རིག་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རང་གིས་བྱས་པའམ་གཞན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་གཉིས་གང་བྱས་ཀྱང་འདྲའོ། །མཐར་ཐུག་ནི། དུས་དེའམ་གཞན་གྱི་ཚེ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤི་བ་ནའོ། །གཉིས་པ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་གཞི་ནི། གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་རྫས་གང་ཡང་རུང་བའོ། །བསམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། འདུ་ཤེས་དང་ཉོན་མོངས་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ། །ཀུན་སློང་ནི་མ་གནང་ཡང་ཕ་རོལ་ལས་དབྲལ་བར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ལ། རང་ངམ་གཞན་ལ་མངགས་ཏེ། མཐུས་འཕྲོག་པ་དང་འཇབས་ནས་རྐུ་བ་སོགས་གང་བྱེད་ཀྱང་འདྲའོ། །མཐར་ཐུག་ནི། དངོས་རྫས་དེ་དང་དེ་ཐོབ་བློ་སྐྱེས་པ་ནའོ། །གསུམ་པ། ལོག་པར་གཡེམ་པའི་གཞི་ནི། འཇུག་པར་བྱ་བ་མིན་པ་དང་ཡན་ལག་མིན་པ་དང་གནས་མིན་པ་དང་དུས་མིན་པ་བཞིའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི། བགྲོད་པར་བྱ་བ་མིན་པའི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་ནིང་ངོ་། །ཡན་ལག་མིན་པ་ནི། མངལ་སྒོ་མ་གཏོགས་པའི་ཡན་ལག་གོ །གནས་མིན་པ་ནིབླ་མ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དང་མཆོད་རྟེན་གྱི་གནས་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་མངོན་སུམ་དང་ཡུལ་དེ་ལ་གནོད་པའི་ས་ཕྱོགས་འབར་འབུར་སོགས་སོ། །དུས་མིན་པ་ནི། ཟླ་མཚན་འཛག་པ་དང་ཟླ་བ་ཚང་བའི་སྦྲུམ་མ་དང་ནུ་ཞོ་འཛག་པའི་བུ་ཆུང་དང་བཅས་པ་དང༌། བསྙེན་གནས་ལ་གནས་པ་སོགས་སོ། །བསམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། འདུ་ཤེས་ནི། འདིར་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ་དགོས་པར་བསྡུ་བ་ལས་གསུངས་ལ། མི་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕམ་པ་ལ་འདུ་ཤེས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་འདྲའོ། །ཉོན་མོངས་ནི། དུག་གསུམ་གང་རུང་ངོ་། །ཀུན་སློང་ནི། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི། སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་རྩོམ་པའོ།།མཐར་ཐུག་ནིགཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྤྲད་པའོ། །གཞན་ལ་ལོག་གཡེམ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་པོ་ལ་ལོག་གཡེམ་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བསྐྱེད་པ་བསྡུ་བ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ཚུལ་དེ་དག་ཤེས་པ་བྱས་ནས། ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཆགས་སྡང་གི་རྐྱེན་དེ་དག་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཚེ། རང་སེམས་ལྷག་པར་བསྒྲིམས་ནས་དེ་དག་གིས་དབང་དུ་མ་སོང་བ་བྱ་དགོས་ཏེ།
སྤྱོད་འཇུག་ལས། །ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྲོད་གནས་ན། །རྣམ་པ་སྟོང་དུ་སྲན་གཟུག་སྟེ། །ཝ་ལ་སོགས་པས་སེང་གེ་བཞིན། །ཉོན་མོངས་ཚོགས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་བྱ། །ཉམ་ང་ཆེ་ཐང་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། །མི་ཡིས་མིག་ནི་བསྲུང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཉམ་ང་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། །ཉོན་མོངས་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བྱ། །ཞེས་ཆགས་སྡང་སོགས་སྐྱེས་ཤིང་འཕེལ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མའི་ཁྲོད་དུ་གནས་པ་ན། གཉེན་པོ་ལྷག་པར་བསྐྱེད་ནས་གནོད་པ་སོགས་ཅི་བྱུང་ཡང་བློས་རྣམ་པ་སྟོང་དུ་སྲན་གཟུག་པའམ་བཟོད་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ། དཔེར་ན་ཝ་སོགས་ཀྱིས་སེང་གེ་ལ་མི་ཚུགས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལྟར་རང་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ་སྟེ་མི་གནོད་པ་ཅིས་ཀྱང་བྱ་དགོས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྲུང་ཞིང་གནས་པའི་ཚེ་ཉམ་ང་ཆེ་ཐང་ཅི་ཙམ་ཞིག་བྱུང་ཡང་། དཔེར་ན་མི་ཀུན་གྱིས་རང་གི་མིག་བསྒྲིམས་ཤིང་བསྲུང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉམ་ང་བ་ཅི་ཙམ་བྱུང་བར་གྱུར་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ལུས་ངག་གི་མི་དགེ་བ་འདི་དག་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྣབ་སེམས་གནོད་སེམས་ལོག་ལྟ་གསུམ་སྟེ། བརྣབ་སེམས་ནི། གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་ཀུན་སློང་དུག་གསུམ་ཅི་རིགས་པས་བདག་གིར་བྱེད་འདོད་པའི་དོན་དེ་ལ་བརྣབས་ཤིང་སེམས་པའི་མཐར་བདག་གིར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའོ། །གནོད་སེམས་ནི། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་སློང་གིས་བརྡེག་པ་སོགས་འདོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་ཡང་མནར་སེམས་པའི་མཐར་བརྡེག་པ་སོགས་བྱ་བར་ངེས་པའམ་ཐག་བཅད་པའོ། །ལོག་ལྟ་ནི། ལས་འབྲས་སོགས་ཡོད་པའི་གཞི་ལ་དམིགས་ནས་ཀུན་སློང་དུག་གསུམ་གྱིས་སྐུར་འདེབས་འདོད་པའི་དོན་དེ་ལ་བློས་ངལ་ཞིང་སེམས་པའི་མཐར་མེད་པ་སོགས་སྐུར་བ་གདབ་པར་ངེས་པའོ། །འདི་གསུམ་ལས་ལམ་རྫོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྔ་ཚང་དགོས་པ་དང་ནང་ཚན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་གཞན་ལས་ཤེས་དགོས། ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུམ་ངག་གི་སྒོ་ནས་བཞི་སྟེ་སྤོང་བ་བདུན་དང༌། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུམ་སྟེ་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་འདིའི་འབྲས་བུ་ལ་རྣམ་སྨིན་དང་། རྒྱུ་མཐུན་ལ་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་དང་། བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་གཉིས་དང༌། བདག་འབྲས་ཏེ་བཞི་བཞི་མྱོང་དགོས། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། མི་དགེ་རེ་རེ་ལའང་སྦྱོར་བ་དང་ཀུན་སློང་གིས་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་སྲོག་གཅོད་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་གིའང་དེ་གསུམ་པོས་རིམ་པ་བཞིན་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་དང་དུད་འགྲོ་རྣམས་སུ་འཕེན་པ་དང་། རྒྱུན་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། ལུས་ཀྱི་གསུམ་གྱིས་ནི། ངན་འགྲོ་ནས་མིར་སྐྱེས་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར་ཚེ་ཐུང་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་དང་ཆུང་མ་མ་བསྲུངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ངག་གི་བཞིས་ནི། རིམ་པ་བཞིན་སྐུར་བ་མང་བ་དང་། མཛའ་བོ་དང་འབྱེ་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། གཞན་གྱིས་ཚིག་མི་ཉན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་གྱིས་ནི། ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་ཤས་ཆེ་བའོ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་ནི། སྲོག་གཅོད་སོགས་དེ་དང་དེ་བྱེད་འདོད་པ་སྟེ། འདིས་སླར་ངན་སོང་དུ་འཁྲིད་པའི་ཉེས་དམིགས་ཆེ་བ་གསུངས། བདག་འབྲས་ནི། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་སྨིན་པའི་གནོད་པ་སོགས་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་གཞན་ལས་ཤེས་དགོས་སོ། །འདི་དག་ལ་སྤོང་བདུན་འཁོར་བཅས་ཞེས་དགེ་སློང་སྡོམ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སོ་ཐར་ཁས་བླངས་པའི་སྡོམ་ལྡན་སྤྱི་དང། སྡོམ་ལྡན་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་ཅི་ནུས་སུ་འབད་པས་ངེས་པར་དུ་སྤང་དགོས་ཏེསྤྱོད་འཇུག་ལསངག་རྣམས་བསྲུང་ཞིང་ཡིད་ཀྱིས་རབ་བསྡམས་ཏེ། །ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་དག་མི་བྱེད་ཅིང་། །ལས་ལམ་གསུམ་པོ་འདི་དག་རབ་སྦྱངས་ན། །དྲང་སྲོང་གསུངས་པའི་ལམ་ནི་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སྒོ་གསུམ་མི་དགེ་བ་དེ་དག་དང་ཡེ་མ་འདྲེས་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ཞིང་བསྟེན་པ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་སོགས་སྐྱེས་བུའི་མངོན་འདོད་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་པའི་ལམ་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་བསྔགས་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་གསུང་སྐྱེས་དང་།།རང་བྱང་ཆུབ་ལ་བདག་ཉིད་ངེས་རྣམས་དང༌། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་ལེགས་པ་དང་། །མངོན་མཐོའི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་གཞན་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །
གཉིས་པ་ལུས་ངག་གི་དག་པ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། འཚོ་བ་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། རྩོལ་བ་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །
དང་པོ་ནི། ༥)འཚོ་བ་ཡང་དག་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་ཅེས་པ་སྟེ།ཉོན་མོངས་དང་མ་འདྲེས་པའི་འཚོ་བ་ཡང་དག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གམ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །དེས་ན་འདི་ལ་གཉིས། འཚོ་བ་བསྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཙོ་བོ་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གདམས་པ་ལ་ལྔ། དམག་དོན་གྱི་ཡོ་བྱད་འཚོང་འགྲེམ་བྱེད་པ་དང༌། ཤ་ཡི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་འཚོང་འགྲེམ་བྱེད་པ་དང༌། གསོད་པའི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་། ར་རོ་བའི་བཏུང་བ་འཚོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུག་སོགས་འཚོང་འགྲེམ་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆེ་བ་རྒྱལ་ཁབ་དང་། ཆུང་བ་རྒྱལ་ཕྲན་དང་། ཡུལ་ལུང་སོགས་ཕན་ཚུན་རྩོད་ཅིང་འཐབ་པའི་ཆེད་དུ་དགོས་མཁོར་དམིགས་པའི་མཚོན་ཆ་དང་། འབྲུ་རིགས་སོགས་དམག་དོན་གྱི་ཡོ་བྱད་འཚོང་འགྲེམ་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེལ་འདྲེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་དང་། གཉིས་པ་ནི། ཤ་ལྤགས་དང་རུས་པ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སེམས་ཅན་འབུ་སྲིན་སོགས་དུད་འགྲོའི་རིགས་ཆེ་ཆུང་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་བཤས་ར་སོགས་སུ་འཚོང་འགྲེམ་བྱེད་པ་དང་། གསུམ་པ་ནི། མཐར་གསད་བྱའི་ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྲོག་ཆགས་དུད་འགྲོའི་རིགས་གསོ་ཉར་བྱེད་པའི་ལས་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། འདི་དག་གཉེར་བའི་སྦྱོར་བ་ཐོག་མར་བརྩམས་པ་ནས་བཟུང་སྡོམ་མིན་གྱི་སྡིག་པ་བར་མ་ཆད་དུ་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལས་དངོས་སུ་སྲོག་གཅོད་སོགས་མི་བྱེད་པའི་ཚེ་ཡང་ངན་སོང་གི་རྒྱུ་མི་དགེ་བའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་སྡིག་པ་ནར་མར་འབྱུང་བ་དང་། སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་གཞན་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པའི་བསླབ་བྱ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཁྱོད་ནི་གང་ལ་གཏང་སེམས་མེད། །དེ་ལས་སྡོམ་པ་མིན་པ་སྐྱེ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་དེ་ལས་ནི། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྡིག་པ་གསོག །ཅེས་པ་འདིར་བཙོན་དུ་བཟུང་བའི་མི་ལ་སྦྱར་ནས་གསུངས་ཀྱང་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་དུད་འགྲོ་རྣམས་ལའང་འདྲ་བའོ། །བཞི་པ་ནི། །དགའ་བ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཆང་སྦྱོར་མཁན་དང་གཞན་ལ་ཆང་ལྡུད་མཁན་དམྱལ་བ་ངུ་འབོད་ཀྱི་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་དང། ཆང་འཚོང་མཁན་དམྱལ་བ་ངུ་འབོད་ཀྱི་འཁོར་རོ་མྱགས་ཀྱི་འདམ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེར་ལུས་ལ་སྲིན་བུ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཤ་ལྤགས་རུས་རྐང་རྣམས་ཕུག་ཅིང་འཐུང་བ་དང་ལུས་ལ་ནད་རིགས་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་འབྱུང་བར་འགྱུར་སོགས་ཆང་གི་ཉེས་དམིགས་གསུངས་པ་ནི། ར་གཟི་བའི་བཏུང་བ་གཞན་ལའང་འདྲ་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཀྱང་དགག་བྱ་ཆེ་བའི་སྨན་དུག་སོགས་སྦྱར་བའི་མྱོས་རྫས་ཀྱི་རིགས་ལ་བརྟེན་པའི་འཚོ་བ་དང་། ལྔ་པ་གཞན་ལ་གནོད་པའི་ཆེད་དུ་དུག་སོགས་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་བསྟེན་པ་མི་རིགས་སོ། །ལྔ་པོ་འདི་པཱ་ལི་སྐད་ནས་བསྒྱུར་བའི་སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་ལས་བྱུང་བ་འདི་དག་གིས་མཚོནརང་རང་གི་འཚོ་ཐབས་ཞིང་འབྲོག་དང་ཚོང་ལས་སོགས་ལས་དོན་གང་ཞིག་གཉེར་རུང་གཞན་ལ་ངན་སེམས་དང་ཕྲག་དོག་སོགས་ཧ་ཅང་གཡོ་འཕྲུལ་གྱིས་སྡིག་ལས་དང་མ་འདྲེས་པར་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་གལ་ཆེ། ལྷག་པར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཚོང་རྫས་སུ་བྱེད་པ་དང་གཏའ་མར་འཇོག་པ་སོགས་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་དང་འགལ་བའི་རིགས་ནམ་ཡང་མི་གནང་བ་མ་ཟད། འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པའི་རྫས་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་ལའང་མཆོད་པ་མི་རིགས་པ་ནི། མཆོད་པ་རྫས་ཀྱི་གཡོ་མེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །
རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གདམས་པའང་ལྔ་སྟེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཚུལ་འཆོས་རྙེད་དང་བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར། །དབང་པོ་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །ཁ་གསག་རྙེད་དང་བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར། །ཚིག་འཇམ་སྔར་ནི་སྨྲ་བའོ། །གཞོགས་སློང་དེ་ནི་འཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གཞན་གྱི་རྫས་ལ་བསྔགས་བྱེད་པའོ། །ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། །མངོན་སུམ་གཞན་ལ་སྨོད་བྱེད་པ། །རྙེད་པས་རྙེད་པ་རྣམ་འདོད་པ། །སྔར་ཐོབ་པ་ལ་བསྔགས་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་ཚུལ་འཆོས་ནི། སྦྱིན་བདག་སོགས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་རྙེད་བཀུར་གྱི་བསམ་པས་སྒོ་གསུམ་རྣལ་མའི་ཚུལ་ལས་བཅོས་ནས་ཞི་དུལ་བག་ཡོད་དུ་གནས་པ་སྟེ། འདི་ཁྱིམ་པ་སུན་འབྱིན་དང་བསྟན་པ་ལ་རྨ་འབྱིན་གྱིས་དོགས་ནས་ཡིན་ན་ཉེས་པ་མེད་པར་གསུངས། གཉིས་པ་ཁ་གསག་ནི། འདུལ་བ་ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ཁ་གསག་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་བསམ་པ་ཅན་གྱིས་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། བདག་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང༌། ཆོས་སྨྲ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་ལ་རྙེད་བཀུར་བྱེད་དུ་རེ་བས་ཁྱེད་ནི་བདག་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་སོགས་ཁ་མཁས་པོས་ངོ་བསྟོད་ཀྱི་ཚིག་འཇམ་པོར་སྨྲ་བ་དང་། ཡང་ཀུན་སློང་དེ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་རུས་སོགས་ཡོན་ཏན་དངོས་གནས་པའམ་སྒྲོ་ཅུང་ཟད་བཏགས་ནས་སྒྲོག་པ་དང་། གཞན་ལ་སྒྲོག་ཏུ་བཅུག་པ་དང་། ཡང་བསམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ནས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ལས་ཐོབ་པའི་རྙེད་པའོ། །གསུམ་པ་གཞོགས་སློང་ནི། རྙེད་བཀུར་མང་བ་དང་བཟང་པོ་འཐོབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པའི་ཀུན་སློང་གིས་གཞན་གྱི་རྫས་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཀུན་སློང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་སོགས་ལ་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་དམན་པ་དང་ཕྲན་ཚེགས་བསྟན་ནས་དེ་ལས་མེད་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་བསླངས་ནས་ཐོབ་པའོ། །འདིའང་དེ་འདྲའི་བསམ་པ་མེད་པར་དྲང་པོར་བརྗོད་ན་ཉེས་པ་མེད་པར་གསུངས། བཞི་པ་ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་ནི། རྙེད་པ་རང་གི་འདོད་པ་བཞིན་ཐོབ་ཏུ་རེ་བས་སྦྱིན་བདག་སོགས་ལ་སེར་སྣ་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྨོད་ཅིང་གཤེ་བའི་ཐབས་སོགས་ཀྱིས་ནན་གྱིས་འགུགས་པ་སྟེ། འདིའི་ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་ཐབས་ཀྱིས་འགུགས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །ལྔ་པ་རྙེད་པས་རྙེད་པ་འཚོལ་བ་ནི། སྦྱིན་བདག་སོགས་ལ་ཤིང་ཏོག་གསོལ་ཚིགས་སོགས་དངོས་པོ་ཕྲན་ཚེགས་ཕར་བཏང་ནས་རྙེད་པ་མང་དུ་ཡོང་ཐབས་བྱེད་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་སྔར་ཆེ་གེ་མོ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུས་རྙེད་པ་མང་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་ན། ཁྱེད་ནི་དེ་དག་ལས་རིགས་འབྱོར་གྱིས་ལྷག་ཅིང་ཕྱུག་པས་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པ་མིན་ལས་ཆེ་སོགས་བརྗོད་ནས་ཐོབ་ཐབས་བྱེད་པའོ། །མདོར་ན་རྙེད་བཀུར་གྱི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་དྲང་བདེན་མིན་པའི་གཡོ་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་འཚོ་བ་ནི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པས་ལོག་པའི་འཚོ་བའོ། །དེས་ན་ནོར་འཕྲེང་ལས། ལོག་པའི་འཚོ་བ་སྤང་བྱ་ཞིང༌། །ཆོས་ཀྱིས་འཚོ་བས་འཚོ་བར་བྱ། །ཞེས་ལོག་འཚོ་སྤངས་ནས་ཆོས་མཐུན་གྱི་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རང་ཅག་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དུས་ཉིད་ནས། འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་ལ་གནས་པ་ཁས་བླངས་ཟིན་པ་ལྟར་ཆོས་གོས་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ། དེ་བཞིན་དུ་གནས་མལ་དང༌། བསོད་སྙོམས་དང་ན་བའི་གསོ་སྨན་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ། གསོ་སླ་བ། དགང་སླ་བ། དོན་དང་བྱ་བ་ཉུང་བ། བྱ་རྒྱུ་ཀློག་པ་དང་བསམ་གཏན་གཉིས་ལས་མེད་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟར་མིན་པར་རྙེདཔའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སེམས་གཏིང་ནས་འདོད་པས་གདུངས་ཏེ་མ་རྙེད་པ་ལ་ཞེན་འདོད་ཆེ་བ། རྙེད་ན་རྐམ་སྲེད་ཆེ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་སུ་སོང་ནས་ལུས་ངག་དེའི་རྗེས་སུ་བྲེལ་བ་ནི། སྤྱིར་བསྟན་པ་ལའང་གནོད་ཚབ་ཆེ་ཞིང་རང་གིས་ཀྱང་རྟགས་དང་ཆ་ལུགས་བསྒྱུར་ཞིང་སྐྲ་བྲེགས་གོས་ངུར་སྨིག་བྱོན་པའི་དགོས་པ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འདི་ལ་རབ་བྱུང་ནས། །སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྤྱོད་པར་བྱེད། །ནོར་དང་འབྲུ་ལ་སྙིང་པོར་འདུ་ཤེས་ཤིང། །བཞོན་དང་བ་གླང་ཤིང་རྟ་རྣམས་ལ་ཆགས། །གང་ལ་བསླབ་པའི་ནན་ཏན་མེད་པ་རྣམས། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཅི་ཕྱིར་མགོ་བོ་བྲེགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྟུང་བར་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཆོག་ཤེས་པ་བྱེད་དེ། ལས་རྣམས་སྔོན་དུ་ཆོས་གཏོང་ཞིང་། །བར་དུ་ཆོས་ལྡན་ཐ་མ་ཡང་། །ཆོས་ལྡན་སྒྲུབ་པའི་ས་བདག་ནི། །འདི་དང་གཞན་དུ་གནོད་མི་འགྱུར། །ཞེས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཁྱོད་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤོངས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་གྱིས་ཤིག དེ་ལྟར་ན་འཆི་ཁར་འགྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཅན་རང་ཉིད་ལ་ཁ་སྤོས་ནས། དང་པོ་དགེ་སློང་རྣམ་པར་དག་པ་བྱས། བར་དུ་དགེ་སློང༌། ཐ་མ་ཡང་དགེ་སློང་རྣམ་དག་བྱས་ཤིང་བྱེ་བྲག་ཚེ་ཡི་སྟོད་སྨད་བར་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་ལོའི་ཐོག་ཐ་བར་དང་། དབྱར་དགུན་གྱི་ཐོག་ཐ་བར་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་སུ་འགྱུར་བར་བྱ། ཐ་ན་དེ་རིང་གི་ཉིན་ཞག་ཅིག་གི་དུས་སྔ་དྲོ་ཕྱི་དྲོ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས་ཅེས་པོ་ཏོ་བས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་ཅག་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བསྒྲུབ་བྱ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་སཱ་ག་ལྷས། ཀློག་དང་བསམ་གཏན་ལས་དག་གིས། ལུས་ལ་སྙིང་པོ་བླང་བར་བྱ། །ངུར་སྨིག་གྱོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི། །བསམ་པ་ནམ་ཡང་མི་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་ལམ་རིམ་གྱི་གཞུང་ཀུན་ལས་ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་ན་ཆོས་པ་མིན་ཞེས་གསུངས་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་མིན་ཇི་ལྟར་རུང་ངེས་པར་ཆོས་རྣམ་དག་ཅིག་བྱར་འདོད་ན། གནས་མལ་སོགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དོན་དུ་གཉེར་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་གཏན་ནས་མིན་ཏེ ལམ་རིམ་གྱི་གཞུང་རྣམས་ལས་གསུངས་པ་དེ་འདི་སྣང་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་ཞེན་ཆགས་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་འབྲངས་མི་རིགས་པར་ཕྱི་མའི་དོན་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པ་སྟེ། མདོར་ན་འདི་ཕྱི་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་ཚེ་འདིའི་ཆགས་ཞེན་གྱི་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤང་དགོས་པའི་དོན་ཡིན། དེ་ཡང་ཐོག་མེད་ནས་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་དོན་དུ་འབད་པའི་རྩོལ་བ་བསྟེན་པ་མཐའ་དང་གྲངས་མེད་ཀྱང་། སྒྲུབ་ཚུལ་མ་ཤེས་པའི་ཞེན་འདོད་དང་ལག་ལེན་གོ་ལྡོག་ཏུ་སོང་བའི་རྐྱེན་ལས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ལས་བདེ་བ་ཐོབ་རྒྱུ་མེད་པ་འདི་བྱུང་བ་རེད། ད་རེས་རྒྱུ་འབྲས་བླང་དོར་གྱི་རིམ་པ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཞེ་འདོད་དང་ལག་ལེན་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མ་ནོར་བ་ཞིག་གིས་སྒྲུབ་ཤེས་པ་དགོས་སོ། །
དེ་ཡང་རྗེས་ཉམས་མགུར་ལས། ལམ་མཆོག་བསྒྲུབ་ལ་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་རྟེན། །མ་རྙེད་བར་དུ་ས་ཆོད་མི་འོང་བས། །དེ་ཡི་མ་ཚང་མེད་པའི་རྒྱུ་ལ་བསླབ། ཅེས་དང༌། འཇུག་པ་ལས། སྐྱེ་བོ་འདི་ཀུན་བདེ་བ་མངོན་འདོད་ཅིང་། །མི་རྣམས་བདེ་བའང་ལོངས་སྤྱོད་མེད་མིན་ལ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་ནི་སྦྱིན་ལས་འབྱུང་མཁྱེན་ནས། །ཐུབ་པས་དང་པོར་སྦྱིན་པའི་གཏམ་མཛད་དོ། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྐྱེ་བོ་འདི་ཀུན་གྱིས་ལུས་གྱི་ཚ་གྲང་དང་བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་བདེ་བ་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་། མི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་རྟེན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་བསལ་བའི་བདེ་བའང་ཕྱིའི་ལོངས་སྤྱོད་བཟའ་བཏུང་གོས་དང་གནས་མལ་སོགས་ལ་རྟེན་དགོས་ཤིང་། ལོངས་སྤྱོད་དེ་ལ་སྤྱད་པ་མེད་པར་བདེ་བ་དེ་དག་འབྱུང་བ་མིན་ལ། ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་མ་ནོར་བ་སྦྱིན་པ་ལས་འབྱུང་བ་མཁྱེན་ནས། ཐུབ་པས་དང་པོར་སྦྱིན་པའི་གཏམ་མཛད་ཅེས་པ་འདིས་ལོངས་སྤྱོད་དང་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་པའི་སྐབས་ལུས་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། གསུམ་པས་གཟུགས་ཁྱད་པར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ནས། སྦྱིན་སོགས་ཆོས་གསུམ་དེ་དག་ཕལ་མོ་ཆེ། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་བསྔགས། །ཞེས་སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་གསུམ་སྒྲུབ་སླ་བས་རྟེན་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་གསུངས་པ་འདིས་ཀྱང་མངོན་མཐོའི་ཕུན་ཚོགས་བསྒྲུབ་དགོས་ཚུལ་དང་བཅས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་འཇུག་པ་ལས། རྟག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་བླངས་ནས་གནས་པར་འགྱུར། །སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་འགྱུར་ཞིང་སྙིང་རྗེ་བསྟེན་པར་བྱེད། །བཟོད་པ་སྒོམ་བྱེད་དེ་ཡི་དགེ་བའང་བྱང་ཆུབ་ཏུ། །འགྲོ་བ་གྲོལ་བར་བྱ་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བྱེད་ཅིང་། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གུས་པར་བྱེད། །ཅེས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པའི་སྣོད་ལྡན་གྱི་སློབ་མ་དེས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བས་ངན་འགྲོར་ལྟུང་ན་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་རྒྱུན་ཆད་དོགས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་བླངས་ནས་སྲུང་ཞིང་གནས་པར་བྱེད དབུལ་པོར་གྱུར་ན་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་ནས་དེ་དག་འཚོལ་བ་ལྷུར་ལེན་པས་སྟོང་ཉིད་གྱི་ལྟ་བ་ཉན་བསམ་སྒོམ་པ་མི་ཡོང་སྙམ་སྟེ་ཡར་མར་གྱི་ཞིང་ལ་སྦྱིན་གཏོང་བྱེད། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་ཡང་སྙིང་རྗེས་མ་ཟིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བར་སེམས་ནས་སྙིང་རྗེ་བསྟེན་པར་བྱེད། མདོག་ཤིན་ཏུ་མི་སྡུག་པར་གྱུར་ན་གྲོགས་དང་བཤེས་གཉེན་མི་མཉེས་པས་སྟོང་ཉིད་ཐོས་བསམ་བྱེད་པ་གནོད་ཡོང་སྙམ་ནས་བཟོད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད། དགེ་ཚོགས་དེ་དག་ཀྱང་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སར་མ་བསྔོས་ན་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་དང་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དཔག་མེད་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བས་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད། སྟོང་ཉིད་རྫོགས་པར་སྟོན་ནུས་པའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་གྲོགས་བྱང་སེམས་ཀུན་ལའང་གུས་པར་བྱེད། ཅེས་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་རྒྱུ་ཚོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དགོས་པ་ལྟར་ཆོས་ཉམས་ལེན་གཞན་ལའང་འདྲ་བས་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་བ་དགོས་སོ། །དེས་ན་འཁོར་ལོ་བཞི་ལྡན་གྱི་ཤིང་རྟ་དེ་འཁོར་ལོ་གཅིག་དང་གཉིས་སོགས་མ་ཚང་ན་འདོད་པའི་སར་བགྲོད་མི་ནུས་ལ། ཚང་ན་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲོ་ནུས་པ་ལྟར་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ལུས་རྟེན་སོགས་མཐུན་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ན་ས་ཆོད་ཆེ་བ་ཡོང་བས་དེ་གཉིས་དཔེ་དོན་དུ་མཛད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་ལ་འོས་བབ་ཀྱི་ལས་དོན་གང་ཞིག་གཉེར་རུང་ཐོག་མར་བྱ་བ་དེའི་ངོ་བོ་དང་འབྲས་བུ་ཅི་འགྱུར་དཔྱོད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གང་དང་ཡང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དང་པོ་ནས་སྦྱོར་བ་བརྩམ་པ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་མིན་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་འཕྲལ་ཡུན་གཉིས་ཀར་སྡུག་བསྔལ་དང༌། འཕྲལ་བདེ་ཡང་ཕུགས་སུ་སྡུག་བསྔལ་འདྲེན་པར་བྱེད་ན་ནི་དེར་ཞུགས་པ་མི་རིགས་སོ། །ཡང་འཕྲལ་ཡུན་གཉིས་ཀར་བདེ་བ་དང༌འཕྲལ་མི་བདེ་ཡང་ཕུགས་སུ་བདེ་བ་འདྲེན་པར་བྱེད་ན་ནི་ལས་དེ་དང་དེར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འཇུག་ལྡོག་གི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྤང་བླང་མ་ནོར་བར་མི་བྱེད་པར་ཚེ་འདི་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ཙམ་བསགས་ཀྱང་དེས་བཀྲེས་སྐོམ་དང་ཚ་གྲང་སོགས་ཚེ་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་ཕྲན་ཚེགས་ལས་སྐྱོབས་མི་ནུས་ཤིང་། ཤི་ནས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་བྲལ་བ་ཙམ་མ་ཟད་ལོངས་སྤྱོད་གསོག་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་རང་ཐོག་ཏུ་སྨིན་ནས་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་གླགས་མེད་པ་མྱང་དགོས་ལ། ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྟོས་ན་ཚེ་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་དུས་ཐུང་ངུ་དང་ཆ་ཉུང་ངུ་ལས་མེད་པ་དེ་སེལ་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པ་ག་ནས་རིགས། དེས་ན་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ལས་དོན་གང་ལ་ཞུགས་རུང་ཆོས་དང་མཐུན་པར་དགོས་པ་ནིརིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལསཁྱོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་དོན་དུ། །གྲགས་དོན་འདོད་སླད་མ་ལགས་ན། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབྲས་བུ་བཅས།།དེ་ལས་གཞན་འགྱུར་དོན་མ་མཆིས། །ཞེས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ། རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་དང་མཐུན་པ་བསྐྱངས་ན་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་དང༌། དེ་ལས་ལྡོག་ན་འབྲས་བུ་ངན་སོང་དང་དགོས་དོན་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་བཞིན། ཀུན་སློང་གི་མདུན་པ་བཅོས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པ་བྱེད་ཤེས་ན་རྒྱུན་གྱི་སྤྱོད་པ་དེ་གའི་ངང་ནས་མི་ཚེ་དོན་ལྡན་དུ་བྱར་ཡོད་པས་འཇུག་ལྡོག་མ་ནོར་བ་ཞིག་གནང་བ་གལ་ཆེ།
གཉིས་པ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཡང་། སྔར་བསགས་ཤིང་བསྲུངས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་གཞན་ལས་རང་ཉིད་ལྷག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས། གཞན་གྱི་མིག་སྔར་གཏམ་དང་མཛེས་ཆོས་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་བསྐྱོད་ནས་བག་མེད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཧ་ཅང་ཆེ་དྲགས་ནརང་རྒྱུད་ཀྱི་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་འཕེལ་བའི་རྐྱེན་དུ་སོང་ནས་སྔར་བསགས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཟད་ཅིང་ཕྱིའི་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བའི་རྒྱུན་ཆད་དེདཔེར་ན་ཆུ་ཤིང་རང་གི་འབྲས་བུ་ཆགས་པ་དང་དྲེའུ་མོ་སྦྲུམ་པས་བརླག་པ་ལྟར། ཕུན་ཚོགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་བརླག་པའི་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་སོ། །རང་ཉིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་ན་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྟུང་བར་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་དང་མཐུན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ཀྱང་སྔར་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་ནས། ཕྱིས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡར་མར་གྱི་ཞིང་ལ་སྦྱིན་པ་སོགས་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་འཇུག་ལྡོག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཞིག་དགོས་ཏེམདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །འཁོར་རྩོམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངོན་མཐོ་དང། །རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་དབང་ཉིད་མི་འགྲོ་དང༌། །བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མདོར་ན་འཕྲལ་ཡུན་ཀུན་ཏུ་རང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་མཐུན་པའོ། །ཟས་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ནི། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ཁ་ཟས་སྨན་དང་འདྲ་བ་རིག་པ་ཡི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་མེད་པར་བསྟེན་བགྱི་སྟེ། །རྒྱགས་ཕྱིར་མ་ལགས་བསྙེམས་པའི་ཕྱིར་མ་ལགས། །མཚག་ཕྱིར་མ་ལགས་ལུས་གནས་འབའ་ཞིག་ཕྱིར། །ཞེས་དཔེར་ན་དགོས་པ་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ནད་གསོ་བའི་ཕྱིར་སྨན་མང་ཉུང་རན་པ་དུས་ཐོག་ཏུ་ཟ་ཞིང་། བཟང་ངན་ལ་ཆགས་སྡང་མི་བྱེད་པ་ལྟར། ཁ་ཟས་ཟ་བའི་ཚེ་ཡང༌། ཟས་བཟང་ངན་ལ་ཆགས་སྡང་མི་བྱེད་པར་དགོས་པ་ལུས་ངག་གི་རྒོད་བག་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ཚིམ་ཞིང་དགའ་བའི་རྒྱགས་པ་དང་། ལུས་སྟོབས་རྒྱས་པའི་ཁེངས་དྲེགས་ཀྱི་བསྙེམས་པ་དང༌། ལུས་ཀྱི་མཚག་པ་སྟེ་མདངས་བཟང་ཞིང་མཛེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ལགས་ཀྱི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ལུས་རྟེན་ཡུན་དུ་གནས་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་དུ་ཟ་བ་སྟེ། རྙེད་དཀའི་རྟེན་བཟང་ལོ་བརྒྱ་འཚོ་བ་དང༌། །ཉེས་སྤྱོད་སྡིག་པའི་སྣོད་དུ་མི་འགྱུར་བ། །རྣམ་དཀར་ལེགས་བྱས་ཁོ་ན་བསྐོལ་བ་ཡིས། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །ཅེས་སྨོན་པ་ལྟར་ཀུན་སློང་བཅོས་ནས་ཁ་ཟས་ལ་བསྟེན་པའོ། །ཟས་ཚོད་རན་པའི་དགོས་པ་བཞི་ལམ་རིམ་ཆེ་མོ་ལས་གསུངས་ཏེ དེ་ཉིད་ལས། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ནི། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཧ་ཅང་ཉུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི། ཧ་ཅང་ཉུངས་ན་བཀྲེས་པ་དང་ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་ནས་དགེ་བའི་བྱ་བ་ལ་མཐུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་སང་གི་ཟས་ཀྱི་དུས་ལ་མ་སླེབས་ཀྱི་བར་དུ་བཀྲེས་པས་མི་གནོད་པའི་ཚོད་ཙམ་དུ་ཟ་བའོ། །ཧ་ཅང་མང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི། མང་ན་ལུས་ཁུར་མ་ཐོགས་པ་ལྟར་ལྕི་བ་དང་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དཀའ་བ་དང་གཉིད་རྨུགས་འཕེལ་བ་དང་ལས་སུ་མི་རུང་བས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ལ་མཐུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཟས་ཞུ་བ་དང་འཕྲོད་པས་ནི། ཟས་ལ་བརྟེན་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྙིང་པ་རྣམས་སྤོང་ཞིང་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གསར་པ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཟས་རན་པས་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་བསྐྱེད་པ་དང་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པའོ་ཞེས་སོ། །ཡང་བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ཆང་རྣམས་ལས་ལྡོག་དེ་བཞིན་དགེ་བ་ཡི། །འཚོ་བ་ལ་ནི་མངོན་པར་དགྱེས་པར་མཛོད། །ཅེས་ཆང་ནི་ཡོངས་རྫོགས་དགེ་བསྙེན་ཡན་གྱིས་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་ཡང་བཏུང་དུ་མི་རུང་བར་མ་ཟད། འདིར་རྒྱལ་པོ་ལ་གསུངས་པ་ལྟར་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་ཤེས་ལྡན་ཀུན་གྱིས་ནམ་དུ་ཡང་བཏུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཆང་གི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད་པ་ལྟར་། དགའ་བ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་མང་དུ་འབྱུང་བའི་དོན་བསྡུས་ལྟ་བུ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཆང་གིས་འཇིག་རྟེན་བརྙས་འགྱུར་ཞིང་། །དོན་ཡལ་ནོར་ཡང་ཟད་པར་འགྱུར་། །རྨོངས་པས་བྱ་བ་མ་ཡིན་བྱས། །དེ་བས་ཆང་ནི་རྟག་ཏུ་སྤོངས། །ཞེས་ཆང་བཏུང་བའི་མི་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་ར་བཟི་ཞེས་སྨོད་ཅིང་བརྙས་པས་མིའི་གྲལ་ནས་བུད་པ་དང་། ཆང་བཏུང་བའི་མི་མཐོ་དམན་སུ་ཡིན་ཡང་རང་ལ་དགོས་པའི་ལས་དོན་རྣམས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དོན་ཡལ་བ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཆང་རིན་དུ་ཟད་ནས་ནོར་གྱིས་ཕོངས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མྱོས་ཤིང་རྨོངས་པས་ལྷ་ཆོས་མི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་བྱ་བ་མ་རུང་པ་ཡོད་དགུར་བྱེད་པ་དང་། གཉེན་ཉེ་དུ་སོགས་མཛའ་གྲོགས་ཀུན་དང་བྲལ་ནས་མཐར་རང་གི་སྲོག་འཕྲོག་པ་དང་། ཤི་ནས་ཀྱང་ངན་སོང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་རྟག་ཏུ་ཆང་གི་རིགས་དང་ར་བཟི་བའི་རྫས་རིགས་ཀུན་ལས་ལྡོག་ཅིང་སྤངས་ནས། གཞན་ལ་མི་གནོད་ཅིང་བག་མེད་ཀྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བའི་བཟའ་བཏུང་སོགས་དགེ་བའི་འཚོ་བ་ལ་ཐོགས་པ་ལྟར་ལྕི་བ་དང་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དཀའ་བ་དང་གཉིད་རྨུགས་འཕེལ་བ་དང་ལས་སུ་མི་རུང་བས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ལ་མཐུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཟས་ཞུ་བ་དང་འཕྲོད་པས་ནི། ཟས་ལ་བརྟེན་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྙིང་པ་རྣམས་སྤོང་ཞིང་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གསར་པ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཟས་རན་པས་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་བསྐྱེད་པ་དང་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པའོ་ཞེས་སོ། །ཡང་བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ཆང་རྣམས་ལས་ལྡོག་དེ་བཞིན་དགེ་བ་ཡི། །འཚོ་བ་ལ་ནི་མངོན་པར་དགྱེས་པར་མཛོད། །ཅེས་ཆང་ནི་ཡོངས་རྫོགས་དགེ་བསྙེན་ཡན་གྱིས་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་ཡང་བཏུང་དུ་མི་རུང་བར་མ་ཟད། འདིར་རྒྱལ་པོ་ལ་གསུངས་པ་ལྟར་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་ཤེས་ལྡན་ཀུན་གྱིས་ནམ་དུ་ཡང་བཏུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཆང་གི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད་པ་ལྟར་དགའ་བ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་མང་དུ་འབྱུང་བའི་དོན་བསྡུས་ལྟ་བུ་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཆང་གིས་འཇིག་རྟེན་བརྙས་འགྱུར་ཞིང༌། །དོན་ཡལ་ནོར་ཡང་ཟད་པར་འགྱུར་། །རྨོངས་པས་བྱ་བ་མ་ཡིན་བྱས། །དེ་བས་ཆང་ནི་རྟག་ཏུ་སྤོངས། །ཅེས་ཆང་བཏུང་བའི་མི་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་ར་བཟི་ཞེས་སྨོད་ཅིང་བརྙས་པས་མིའི་གྲལ་ནས་བུད་པ་དང་། ཆང་བཏུང་བའི་མི་མཐོ་དམན་སུ་ཡིན་ཡང་རང་ལ་དགོས་པའི་ལས་དོན་རྣམས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དོན་ཡལ་བ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཆང་རིན་དུ་ཟད་ནས་ནོར་གྱིས་ཕོངས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མྱོས་ཤིང་རྨོངས་པས་ལྷ་ཆོས་མི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་བྱ་བ་མ་རུང་པ་ཡོད་དགུར་བྱེད་པ་དང་། གཉེན་ཉེ་དུ་སོགས་མཛའ་གྲོགས་ཀུན་དང་བྲལ་ནས་མཐར་རང་གི་སྲོག་འཕྲོག་པ་དང་། ཤི་ནས་ཀྱང་ངན་སོང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་རྟག་ཏུ་ཆང་གི་རིགས་དང་ར་རོ་བའི་རྫས་རིགས་ཀུན་ལས་ལྡོག་ཅིང་སྤངས་ནས། གཞན་ལ་མི་གནོད་ཅིང་བག་མེད་ཀྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བའི་བཟའ་བཏུང་སོགས་དགེ་བའི་འཚོ་བ་ལ་མངོན་པར་དགྱེས་པར་མཛོད་ཅེས་ཟས་ལ་གསུངས་པ་ལྟར། གོས་སོགས་ལོངས་སྤྱོད་གཞན་ལའང་དེ་ལྟ་བུའི་དགག་དགོས་ཤེས་པ་བྱས་ནས་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ལ་སྤྱོད་ཤེས་པ་དགོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱན་པོ་འགྱེད་པ་ལའང་ཉེས་དམིགས་དགུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རྒྱན་པོ་ཆགས་དང་མི་དགའ་དང༌། །ཞེ་སྡང་གཡོ་སྒྱུ་རྒོད་པའི་གནས། །རྫུན་དང་ཀྱལ་བ་ཚིག་རྩུབ་རྒྱུ། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་སྤང་བར་མཛོད། །ཅེས་གཞན་གྱི་ནོར་ལ་ཆགས་པ་དང༌། རྒྱན་རྩེད་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ཐོབ་ཤོར་གྱི་རེ་དོགས་ཀྱིས་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཡོ་སྒྱུ་དང་། རྒོད་པའི་གནས་དང་། རྫུན་དང་། ཀྱལ་པ་དང༌། ཚིག་རྩུབ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ངེས་པས་རྟག་ཏུ་སྤང་བར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བག་མེད་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ནམ་དུ་ཡང་མ་བྱས་ན་ལེགས་སོ། །
གཉིས་པ་ལུས་ངག་གི་རྩོལ་བ་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི།༦)རྩོལ་བ་ཡང་དག་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་ཅེས་འབྱུང་། ལུས་ངག་གི་རྩོལ་བ་སྟེ་བྱ་བ་རྣམས་དགེ་བ་དང་མཐུན་པར་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། དེས་ན་འདི་ལ་བཞི། མི་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ། མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པའི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྲུང་བའོ། །འདིར་སྤང་བླང་འཇུག་ལྡོག་གི་ཚུལ་སྟོན་ཅིང་གོང་དུ་སྤོང་བདུན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་བསྟན་པས་ཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་ཀྱང་། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་པོ་གཞུང་གཅིག་དུ་བསྒྲིལ་ནས་བཤད་ན་འདི་ཡང་དག་སྤོང་བ་ལ་སྦྱར་དུ་མི་རུང་ཡང་། འདིར་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་དུ་བསྡུས་ནས་སྟོན་པས་སྐྱོན་མེད་ལ་འོག་ཏུ་འཆད་འགྱུར་གྱི་དྲན་པ་ལའང་ཚུལ་འདིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་ནི་སྔོན་དང་ད་ལྟར་ཡང༌། །ཆོས་ལ་མོས་དང་བྲལ་བ་ཡིས། །ཕོངས་པ་འདི་འདྲ་བྱུང་གྱུར་ན། །སུ་ཞིག་ཆོས་ལ་མོས་པ་གཏོང་། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྩ་བ་མོས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །དེ་ཡི་རྩ་བ་རྟག་ཏུ་ནི། །རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་བསྒོམས་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་བར་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་མ་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་ཀྱང་ཡིད་མ་ཆེས་པ་དང༌། དོན་གཉེར་གྱི་མོས་པ་མ་བསྐྱེད་པའི་དབང་ལས། བསམ་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་དང་བྱ་རྒྱུ་སྡིག་པ་ལས་མེད་པར་བསྡད་པའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཆུའི་གཉེར་མ་ལྟར་ཟད་དུ་མེད་པ་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ལྟར་མཐའ་མེད་པ་འདི་བྱུང་བའོ། །དེས་ན་མྱོང་དང་མྱང་འགྱུར་གྱི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཀུན་མི་འདོད་ན་རྒྱུའི་དུས་སུ་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབས་པས་རྒྱུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་ལས་ལྡོག་པ་ཞིག་དགོས་ལ། དེ་ཡོང་བ་ལ་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དགོས། དེ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ལ་མཁས་པ་བྱས་ནས་ཡང་ཡང་སེམས་ཤིང་བསྒོམས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པ་ཞིག་དགོས་སོ། །དེས་ན་འདི་ལ་གཉིས། ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང༌། འཇུག་ལྡོག་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། འདིར་ཞིབ་ཏུ་བྱས་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལུང་རིགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ལུགས། ཤི་ནས་བར་དོ་འགྲུབ་ཚུལ། ལས་བཟང་ངན་གྱིས་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་འབྲི་བའི་སྐབས་སུ་བབས་ཀྱང་། འདི་མངས་ཀྱིས་དོགས་པ་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་ཅག་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་ཁས་ལེན་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པས་འདིར་མ་བྲིས་ལ། མདོར་ན་ས་ཆེན་པོ་འདིའི་སྟེང་སྟོན་པ་དང་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བ། ལྟ་གྲུབ་མི་མཐུན་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཞིག་མཆིས་ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་མི་མཐུན་པ་མེད་པར་མ་གྲོས་མཐུན་སྣང་དུ་འགྲུབ་པ་ནི། མྱོང་བ་དང་རིགས་པ། གོམས་པ་དང་དཔེ་སོགས་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟར་མིན་པར་གཞན་ཞིག་གི་དབང་བཙན་པོས་བཀས་བཅད་ནས་བྱུང་བ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྱི་དང་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་ལེགས་ཏེ། རང་གིས་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་ཤི་ནས་མེད་དེ་མི་འགྲོ་བར་ཐམ་གའི་རི་མོ་བཞིན་ཕྱི་མར་འགྲོ་བ་ནི་དོན་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལས་འབྲས་བསམ་པའི་ཚུལ་ལ་བཞི།
དང་པོ། ལས་ངེས་པ་ནི།
རྒྱུ་དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཁོ་ན་འབྱུང་གི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་གནས་མེད། རྒྱུ་མི་དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་འབྱུང་གི་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་གནས་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ངེས་པ་དང་། ད་ལྟ་རང་ཅག་ལ་ཚོར་བ་སིམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ཐ་ན་ཚ་བའི་དུས་སུ་རླུང་བསིལ་བ་ལངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཡན་ཆད། སྔོན་དགེ་བའི་ལས་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་གི་མི་དགེ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་གནས་མེད། ཡང་ཚོར་བ་གདུང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐ་ན་མགོ་བོ་ཅུང་ཙམ་ན་བ་ཡན་ཆད་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་གི་དགེ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་གནས་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་ངེས་པ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །དེ་བཞིན་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ། །དགེ་ལས་བདེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་། །སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་བདེ་བ་དག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལས་དགེ་མི་དགེ་སྤྱི་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་སོ་སོར་འབྱུང་ཞིང་། ལས་དགེ་སྡིག་འདྲེས་མ་བསགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འདྲེས་མ་མ་འཆོལ་བ་འབྱུང་བ་ལས། རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བའི་གནས་མེད་དོ། །འདི་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ན་འོག་མ་གསུམ་ངེས་པ་རྙེད་སླ་བར་གསུངས་པས་ལུང་དང་གཏན་ཚིགས། སྔོན་གྱི་བྱུང་བ་དང་རང་གི་མྱངས་པ་སོགས་ལ་བཀོལ་ནས་འདི་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ཐབས་རྩོལ་འདོན་བྱེད་དགོས་སོ། །
གཉིས་པ། ལས་འཕེལ་ཆེ་བ་ནི།
ཕྱིའི་ས་བོན་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འབྱུང་བ་མཐོང་ཐོས་ཡོད་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ནང་སེམས་ཀྱི་ལས་འབྲས་འཕེལ་འགྱུར་ཆེ་བ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་བུད་མེད་ཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ལ་ཏིལ་གྱི་ལ་དུ་སྦར་བ་གང་ཕུལ་བས་མ་འོངས་པ་ན་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ལུང་བསྟན། ཁྱོ་དེ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནྱ་གྲོ་ངྷའི་ས་བོན་ཡུངས་ཀར་ཙམ་ལས་ཤིང་རྟ་ལྔ་བརྒྱ་ཤོང་བའི་ཤིང་སྡོང་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་དཔེ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་འདི་ཤིན་ལྐོག་ཡིན་པས་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པ་རྙེད་དགོས་ལ། སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་མི་གྲུབ་པས་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དཔྱོད་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཚོམས་ལས། སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་བྱས་པས་ཀྱང་། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འཇིགས་ཆེན་དང༌། །ཕུང་ཀྲོལ་ཆེན་པོ་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། །ཁོང་པར་སོང་བའི་དུག་བཞིན་ནོ། །བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་བྱས་པས་ཀྱང་། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བདེ་ཆེན་འདྲེན། །དོན་ཆེན་དག་ཀྱང་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། །འབྲུ་རྣམས་ཕུན་ཚོགས་སྨིན་པ་བཞིན། ཞེས་སོ།
གསུམ་པ། ལས་མ་བྱས་པ་དང་མི་ཕྲད་པ་ནི།
ལས་དགེ་བ་མ་བྱས་པས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་མི་ཕྲད་པ་དང་། ལས་མི་དགེ་བ་མ་བྱས་པས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མི་ཕྲད་པ་སྟེ། འདི་འབྲས་བུ་རྒྱུའི་རྗེས་འགྲོ་བྱེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའམ། ཡང་ན་རྒྱུ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་བོ། །
བཞི་པ། ལས་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ནི།
ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་བསགས་པ་དེ་གེགས་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དང་མ་ཕྲད་ན། ནམ་ཞིག་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ནས་འབྲས་བུ་ངེས་པར་འབྱིན་པས་དེའི་བར་དུ་ཡུན་ཇི་ཙམ་སོང་ཡང་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་འགྲོ་བ་གནས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ལུས་ཅན་དག་གི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། འདིའི་རིགས་པ་ཡང་། རྣམ་འགྲེལ་ལས། མ་ཚང་མེད་རྒྱུ་དེ་ལ་ནི། །འབྲས་བུ་གང་གིས་ཟློག་པར་ནུས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདི་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དོ།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། དེ་ཡང་བྱས་ནས་རེག་པར་མི་འགྱུར་མིན། །གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཚོར་བར་འགྱུར་བའང་མེད། །ཅེས་པའི་ལུང་འདི་ལས་མ་བྱས་དང་མི་ཕྲད་པ་དང་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་གཉིས་ཀའི་ཁུངས་སོ།།
དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞི་པོ་འདིའི་སྟེང་ནས། མདོ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་མཛངས་བླུན་སོགས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་རྣམས་ལ་རྒྱབ་རྟེན་དུ་བཅོལ་ནས་ཡང་ཡང་སེམས་ཤིང་བསྒོམ་པས་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ངེས་པ་ཅི་རྙེད་བྱའོ། །ད་ལྟ་སྤང་བླང་ཚུལ་བཞིན་མི་ནུས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ལྟ་ཅི། དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་འབྲས་རྟགས་སུ་གསུངས་ལ། དེས་ན་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་འདི་མ་བསྐྱེད་རིང་བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་ལམ་འགགས་ནས་འདུག་པའོ།།གཉིས་པ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་། །འདི་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཐར་ཞེས། །ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་བདག་གིས་ནི། །འདི་ཉིད་འབའ་ཞིག་བསམ་པར་རིགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལས་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་ཅི་བསྐྱེད་ཀྱིས་བསྒོམས་པས་ནམ་ཞིག་ན། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། འདུན་དང་ཞེ་སྡང་འཇིགས་པ་དང༌། །རྨོངས་པས་གང་ཞིག་ཆོས་མི་འདའ། །དེ་ནི་དད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ། །ངེས་པར་ལེགས་པའི་སྣོད་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ཐོབ་ནས། གཞན་ཞིག་གིས་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཇི་ཙམ་བྱིན་ནས་བསྐུལ་ཀྱང་ནོར་ལ་འདུན་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ལས་མི་འདའ་བ་དང་། གཞན་གྱིས་སྦྱོར་རྩུབ་དྲག་པོས་གནོད་པ་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་དབང་གིས་ཆོས་ལས་མི་འདའ་བ་དང་། གཞན་གྱིས་སྲོག་ལ་ཐུག་པའི་སྡིགས་ར་ཇི་ཙམ་བསྐུལ་ཀྱང་འཇིགས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ལས་མི་འདའ་བ་དཔེར་ན་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ལྟ་བུ་དང་དགེ་སྡིག་གང་ཡིན་མ་ཤེས་པར་ཚམ་ཚོམ་དུ་འཇུག་ནས་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ལས་མི་འདའ་བ་སྟེ། མཚམས་འདི་ནས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་སོགས་སྡོམ་པ་རྣམ་དག་སྐྱེ་བས་ཐར་པར་དཀྲི་རུང་བའི་ངེས་ལེགས་ཀྱི་སྣོད་མཆོག་དང༌། ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ཅན་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྲོ་ཞིང་ ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ངེས་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་དྲངས་ནས། བླང་དོར་ལ་འཇུག་ལྡོག་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་འཇུག་ལྡོག་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་མི་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བ་ནི། མི་དགེ་བའི་ལས་གང་ཞིག་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་རྣམས་དེང་ནས་མཚམས་བཅད་ནས། སྔར་བྱས་པའི་མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་ནས་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞིས་དག་ངེས་སུ་སྦྱང་དགོས། སྤྱིར་སྡིག་པ་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་ཀྱང་བཤགས་ནས་འདག་རྒྱུ་ཡོད་པ་སྡིག་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། སྡིག་པ་དག་ཆེ་ཆུང་ཡང་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ཚང་བ་ཤུགས་དྲག་ཆེ་ཆུང་ལ་རག་ལས།
དེས་ན་རྣམ་པ་སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས་ནི།
སྔར་བྱས་ཀྱི་སྡིག་པ་ལ་དམིགས་ནས་རང་གིས་རང་བསླུས་པའི་ལས་མ་རུང་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་པ་ཤིན་ཏུ་ནི་མ་ལེགས་སྙམ་དུ་སྡིག་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྒོམས་ནས། དུག་ཁོག་ཏུ་སོང་བ་ལྟ་བུའི་འགྱོད་པ་ཤུགས་དྲག་ཅི་བསྐྱེད་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་སྡོམ་སེམས་སོགས་ཀྱི་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་དང་། སྡིག་པ་དག་འཚབ་ཆེ་ཆུང་གི་གནད་འདི་ལ་ཐུག་ཡོད།
དེ་ནས་ཉེས་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པའི་སྟོབས་ནི།
ཕྱི་ཆད་སྡོམ་སེམས་མེད་པར་སྡིག་པ་བཤགས་པ་རྫུན་དུ་འགྲོ་བས་འདག་པའི་ཐབས་མེད། སྔར་བྱས་ལ་འགྱོད་པ་ཆེན་པོས་ཕྱི་ཆད་བསྡམས་ན་འདག་པར་འགྱུར་བས། འདུལ་བའི་ལུང་ལས་མཐོང་སྡོམ་འདྲི་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ཡིན་པར་གསུངས་ནསྤྱོད་འཇུག་ལསབདག་ནི་བསྲེགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཀྱང་། །བདག་གི་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་སླའི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི༌། །དགྲ་ལ་འདུད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུང་པ་ལྟར་ད་ནས་བཟུང་རང་གི་སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲའི་བྲན་གཡོག་བྱས་ནས། སྡིག་པའི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནམ་དུ་ཡང་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཞེ་ཐག་པ་ནས་སྡོམ་སེམས་དྲག་པོ་བསྟེན་པ་གལ་ཆེ། སྡིག་པ་སྤང་དཀའ་བའི་རིགས་འགའ་ལ་ཉིན་ཞག་འདིའི་ཚུན་ཆད་དུ་མི་བྱེད་སྙམ་པའི་སྡོམ་སེམས་བསྟེན་དགོས་ཞེས་གསུངས་པའང་ཡོད། ༸རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་༸སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས། གོང་དུ་སྤྱོད་འཇུག་དྲངས་པ་ལྟར་སྡིག་པ་གང་ཡིན་ཡང་ཕྱི་ཆད་མི་བྱེད་སྙམ་པའི་སྡོམ་སེམས་བསྟེན་ན་དགོས་པ་དང་རླབས་ཆེ་བ་འཇུག་སྡོམ་ལེན་པ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་འདི་མན་ངག་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས།
དེ་ནས་རྟེན་གྱི་སྟོབས་ནི
རྒྱུད་དང་འདྲེས་ངེས་ཤེས་པའི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ས་ལ་འགྱེལ་བ་ས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྡང་བ་ལྟར། གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱང་དགོས་པའི་དོན་དུ་གསུངས
དེ་ནས་གཉེན་པོ་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་སྟོབས་ནི།
བསླབ་བཏུས་ལས། མདོ་དང་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་སོགས་དྲུག་གསུངས་ཀྱང་སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་དགེ་སྦྱོར་གང་བྱེད་ཀྱང་འདྲ་བ་བེའུ་བུམ་ལས་གསུངས། གང་ལྟར་སྡིག་སྦྱོང་གི་ཆེད་དུ་དགེ་སྦྱོར་གང་ལ་ཞུགས་རུང་སྡིག་པ་དེ་དག་པའི་རྟགས་མ་མཐོང་གི་བར་དུ་འབད་པར་བྱ་བའོ། །ཡིག་བརྒྱ་འབུམ་བཟླས་ན་སྔགས་ཀྱི་རྩ་ལྟུང་ཡང་འདག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཉིན་རེར་ཆག་མེད་ཉེར་གཅིག་རེ་བཟླས་ན་སྡིག་པའི་འཕེལ་ཁ་ཆད་པར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉིན་དང་མཚན་མོ་ལན་གསུམ་དུ། །ཕུང་པོ་གསུམ་པ་འདོན་བྱ་ཞིང་། །རྒྱལ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་བརྟེན་ནས། །ལྟུང་བའི་ལྷག་མ་དེ་ཞིར་བྱ། །ཞེས་ཉིན་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ལྟུང་བཤགས་བཏོན་ནས་སྡིག་པའི་ལྷག་མ་ཞི་བའི་ཐབས་གསུངས་པ་ལྟར་འདི་ལྟ་བུ་ཚེགས་ཆུང་ལ་དོན་ཆེ་བས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་གནང་དགོས། ཡིག་བརྒྱའི་མཇུག་ཏུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིབ་དང་དམ་ཚིག་ཉམས་ཆག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཞིང་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བཤགས་པའི་རྗེས་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་གཙང་སིང་ངེར་དག་སོང་སྙམ་པའི་དགའ་བ་སྒོམ་ཞིང་། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་རྒྱས་བཏབ་ནས་དགེ་རྩ་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོ་བ་ཡང་གནད་ཡིན་ནོ། །གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞིའི་དོན་གྱི་རིམ་པ་ཡང་འདི་བཞིན་དུ་འོང་བ་ཡིན་ཡང་ཆོ་གའི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ན་འདི་དང་མི་འདྲ་བའང་ཤེས་དགོས།
པོ་ཏོ་བའི་བེའུ་བུམ་སྔོན་པོ་ལས། ཚན་ཅིག་གི་སྙམ་ན། ང་རྒས་ནས་ལོང་མེད་སྙམ་པ་བྱེད་དེ། དབྱུགས་རྦད་དེ་མ་ཆད་གོང་ལ་གླགས་བག་ཙམ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་གཅིག་གི་ནང་དུ་འདར་བཏུབ་པ་ཡིན། དེ་བས་ན་ད་རེས་སྦྱང་དགོས་གསུངས་པ་ལྟར། སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་གྲངས་མང་བ་དང་། ལོ་རྒས་ཆེས་པ་སོགས་ཀྱིས་ད་ང་ལྟ་བུས་ཅི་ཡང་བྱར་མི་ནུས་སྙམ་པའི་སྐྱིད་ལུག་ནས་བརླ་འཁུམས་ཏེ་སྡོད་པ་ལས། སྔར་བྱས་ཀྱི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་གཉེན་པོ་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ལ་ལོ་ཆེ་ཆུང་དང་དུས་རིང་ཐུང་ལ་མི་ལྟོསསྟོབས་བཞིས་སྦྱོང་ན་དེ་དོན་ཆེ་བ་ཡིན། གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ཚང་ལུགས་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན། སྡིག་པ་སྦྱངས་ནས་དག་ན་ཟླ་བ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའམ་ལེགས་པ་ཡོང་བར་གསུངས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། གང་ཞིག་སྔོན་ཆད་བག་མེད་གྱུར་པ་ལས། །ཕྱི་ནས་བག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་དེ་ཡང་། །ཟླ་བ་སྤྲིན་བྲལ་ལྟ་བུར་རྣམ་མཛེས་ཏེ། །དགའ་བོ་སོར་ཕྲེང་མཐོང་ལྡན་བདེ་བྱེད་བཞིན། །ཞེས་འདོད་ཆགས་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཅུང་དགའ་བོ་དང་། མི་སྟོང་མ་ཟིན་ཙམ་བསད་པ་སྡིག་པ་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་སོར་ཕྲེང་ཅན་དང༌ཕ་བསད་པའི་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མཐོང་ལྡན་མ་སྐྱེས་དགྲ་དང༌། མ་བསད་པའི་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་བདེ་བྱེད་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱིས་སྟོན་པའི་བཀའ་ལྟར་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ཚུལ་བཞིན་བྱས་པས་རྟེན་དེ་ལ་དང་པོ་གཉིས་དགྲ་བཅོམ་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །
གཉིས་པ་མི་དགེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པའི་ཡང་དག་སྤང་བ་ནི།
སྔར་གྱི་སྡིག་པའི་འཕྲོ་བཅད་ནས་བཤགས་པའི་སྐབས་སུ་སྡོམ་སེམས་ཤུགས་དྲག་བསྐྱེད་པ་བཞིན། དེང་ནས་བཟུང་མི་དགེ་བ་སྒོ་གསུམ་ནས་གསར་དུ་འཇུག་པའི་སྒོ་བཀག་ནས་སྡིག་པས་ཡེ་མ་གོས་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པ་སྟེ། འདི་ལའང་སྡིག་ལྟུང་འབྱུང་བའི་སྒོ་བཞི་དགག་དགོས་པས།དང་པོ་མི་ཤེས་པ་ལྟུང་བའི་སྒོ་ནི། གང་ཞིག་བྱ་བའི་གཞི་བྱར་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་མ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་ཞུགས་པས་སྡིག་ལྟུང་གིས་གོས་པར་འགྱུར་བས། རང་གིས་གང་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པའི་བསླབ་གཞིའི་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཉན་པ་དང་ཀློག་པ་སོགས་བྱས་ནས་ངོ་བོ་དང་རྣམ་དབྱེ་གྲངས་འདྲེན་ཚུན་ཆད་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་མ་གུས་པ་ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནི། བསྲུང་བྱ་རྣམས་ཤེས་ཀྱང་སྟོན་པ་སོགས་ལ་མ་གུས་པའི་དབང་གིས་ལྟུང་བ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པས། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་སོགས་སྐྱབས་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བཀའ་དྲིན་མཐོང་བས་དད་པ་དང་གུས་པ་བསྐྱེད། བཅས་པའི་ཁྲིམས་དང་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་གུས་པ་བྱེད། ལྷག་པར་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བསླབ་ཁྲིམས་སྟོན་པའི་སྐུ་ཚབ་ལྟ་བུ་དང་རང་ཅག་གི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་འདི་ཡིན་པས་གུས་པ་བྱེད་དགོས། སེམས་ཅན་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་རང་གི་གྲོགས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་ཀུན་ལ་གུས་པ་བྱས་ན་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ཁེགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། ལམ་རིམ་ཆེ་མོ་ལས། འོ་སྐོལ་དགེ་བ་འདྲ་བ་བྲད་བྲུད་བྱེད་པར་འདུག་ཀྱང་འཕེལ་རྟགས་མེད་པར་ཟད་རྟགས་མང་བ་དེ་བྱང་སེམས་དང་གྲོགས་ལ་ཞེ་སྡང་དང་བརྙས་པ་བྱས་ཤིང་རྨ་ཕྱུང་བས་ཟད། དེས་ན་འདི་དང་བྱང་སེམས་ལ་རྨ་འབྱིན་པ་སྤོང་བ་གཉིས་ཐུབ་ན་བསླབ་བཏུས་ནས་གང་ཟག་ལ་བརྟེན་པའི་གནོད་འགྱུར་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་འོང་གསུངས་ཏེ། བྱང་སེམས་གང་ན་ཡོད་མི་ཤེས་པས། འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་དག་སྣང་སྦྱོང་བའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཞེས་དཀར་ཆོས་ཀྱི་ཐད་དུ་གསུངས་སོ། །
གསུམ་པ་ཉོན་མོངས་མང་བ་ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནི།
གུས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ལྟུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས། ཉོན་མོངས་པ་གང་ཤུགས་ཆེ་བ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་སྡུག་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོར་བྱམས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོར་ཁམས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་དང་། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ཚུལ་དང་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་བརྟན་མེད་པ་སོགས་བསྒོམ་དགོས་པ་གསུངས། གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་རྟེན་འབྲེལ་དང་། དུག་གསུམ་སོ་སོ་ལ་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཚུལ། ཁོང་ཁྲོ་ལྟ་བུ་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཉེས་དམིགས་གནོད་བྱེད་ལ་གནོད་ལན་བྱེད་པས་རང་ལ་ལུས་སེམས་དང་དཔལ་འབྱོར་སོགས་ལ་གྱོན་གུད་ཐེབས་པ་དེ། སླར་སོར་ཆུད་པ་མེད་པར་མ་ཟདའཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་། ད་ལྟར་རང་ཉིད་ལ་སྡིག་སྡུག་གཏམ་ངན་གང་བྱུང་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི སྔར་བྱས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་རང་ཐོག་ལ་སྨིན་ནས་ཟད་པ་ཡིན་པས་དེ་བདག་གིར་བྱ་རིགས་པ་ལསགཞན་ལ་ཁོ་ཁྲོས་གནོད་ལན་བྱ་མི་རིགས་ཏེ གནོད་ལན་བྱེད་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པསམ་འོངས་པར་སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་དང་འགལ་བ་འོ།།ཁོང་ཁྲོས་ཉེས་དམིགས་དེ་ཙམ་མ་ཟད་བདེ་བའི་རྒྱུ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་རྣམས་འཇོམ་པར་བྱེད་པ་སོགས་བསམ་ནས་ཁོང་ཁྲོ་སྤང་དགོས་ཏེའཇུག་པ་ལསགནོད་པ་བྱས་པས་གལ་ཏེ་དེར་བཀོན་ན། །དེ་ལ་བཀོན་པས་བྱས་ཟིན་ལྡོག་གམ་ཅི། །དེ་ཕྱིར་དེར་བཀོན་ངེས་པར་འདིར་དོན་མེད། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་ནི་འགལ་བར་འགྱུར། །སྔོན་བྱེད་པ་ཡི་མི་དགེའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང༌། །ཟད་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀོ། །གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་ནི་ཁྲོ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར། །ས་བོན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟ་བུར་ན་འཁྲིད་པར་བྱེད། །གང་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་ཁྲོས་པ་ཡིས། །སྦྱིན་དང་ཁྲིམས་བྱུང་དགེ་བ་བསྐལ་བ་བརྒྱར། །བསགས་པ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇོམས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །མི་བཟོད་ལས་གཞན་སྡིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་ཡང་མཐོང་ཆོས་གྱི་ཉེས་དམིགས་ནིཁོང་ཁྲོའི་དབང་གིས་རང་ཉིད་མི་སྡུག་པའི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་བདམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་བ། ཚུལ་དང་མཐུན་མིན་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཡིན་ཏེའཇུག་པ་ལས། མི་སྡུག་གཟུགས་སུ་བྱེད་ཅིང་དམ་པ་མིན་པར་བཀྲི། །ཚུལ་དང་ཚུལ་མིན་ཤེས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་འཕྲོག་བྱེད་ཅིང༌། །མི་བཟོད་པ་ཡིས་མྱུར་དུ་ངན་འགྲོར་སྐྱུར་བར་བྱེད། །ཅེས་སོགས་དང་། རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་སྒྲོལ་མའི་བསྟོད་པ་ལས། འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བའི་རི་སུལ་གནས་བཅས་ཏེ། །གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་སེམས་ཁེངས་ཤིང༌། །ཕ་རོལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་སྦར་ཁྱིམ་ཅན། །ང་རྒྱལ་སེང་གེའི་འཇིགས་པ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། །ཞེས་སོགས་ཕྱིའི་འཇིགས་པ་བརྒྱད་དང་ནང་གི་འཇིགས་པ་ཉོན་མོངས་བརྒྱད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་བྱེད་ལས་སོགས་ཡང་ཡང་བསམ་ནས་གཉེན་པོ་རྟེན་པ་གལ་ཆེཉོན་མོངས་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའོ། །
བཞི་པ་བག་མེད་པ་ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནི།
མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་སེམས་མ་བསྲུངས་པར་ལེ་ལོ་དང་རྣམ་གཡེང་སོགས་བག་མེད་ངང་དུ་གནས་ན་མི་དགེ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་སེམས་བསྲུང་བའི་བག་ཡོད་བསྟེན་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བསླབ་པ་བསྲུང་བར་འདོད་པ་ཡིས། །རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ནས་སེམས་བསྲུང་སྟེ། །སེམས་འདི་བསྲུང་བར་མ་བྱས་ན། །བསླབ་པ་བསྲུང་བར་ཡོང་མི་ནུས། ཞེས་བསླབ་པ་བསྲུང་བ་ལ་སེམས་བསྲུང་དགོས་པ་གསུངས། སེམས་ཇི་ལྟར་བསྲུང་ཚུལ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སེམས་བསྲུང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དག །ཐམས་ཅད་འབད་པས་སྲུངས་ཤིག་ཅེས། །བདག་ནི་དེ་ལྟར་ཐལ་མོ་སྦྱོར། །ཞེས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས། རང་ཅག་སེམས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་བསྲུང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གཉིས་འབད་པ་ཆེན་པོས་སྲོག་ལ་བབ་ཀྱང་སྲུངས་ཤིག་ཅེས། ཕྱག་གཉིས་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོར་སྦྱར་ནས་གདམས་གནང་མཛད་པ་དེ། རང་ཅག་སྐྱབས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ཕྱག་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་པར་སེམས་བསྲུང་བ་ལ་འདི་གཉིས་གལ་ཆེ་བ་དགོངས་ནས་ཐུགས་བརྩེ་བས་གདམས་པ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག དྲན་པ་བསྲུང་ཚུལ་དང་བཅས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། ཉོན་མོངས་ཆོམ་རྐུན་ཚོགས་འདི་ནི། །གླགས་སྐབས་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །གླགས་རྙེད་གྱུར་ནས་དགེ་འཕྲོག་ཅིང༌། །བདེ་འགྲོའི་སྲོག་ཀྱང་འཇོམས་པར་བྱེད། །དེ་བས་དྲན་པ་ཡིད་སྒོ་ནས། །གུད་དུ་ནམ་ཡང་མི་གཏོང་ངོ། །སོང་ནའང་ངན་འགྲོ་གནོད་པ་དག །དྲན་པར་བྱས་ཏེ་ཉེ་བར་བཞག །ཅེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆོམ་རྐུན་དག་གིས་མགྲོན་པོ་ལྟ་བུ་ལ་གླགས་ཁེལ་མི་ཁེལ་དང་གོ་སྐབས་ཡོད་མེད་སོགས་བརྟགས་ཅིང་ཚོལ་ནས་གལ་ཏེ་གོ་སྐབས་བྱུང་ནབྱུང་མ་ཐག་རྐུ་འཕྲོག་བྱེད་པ་ལྟར། ཉོན་མོངས་པའི་ཆོམ་རྐུན་ཚོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་གོ་སྐབས་བྱུང་ནས་དགེ་བ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པས། ནམ་ཡང་དྲན་པ་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་དགོས། གལ་ཏེ་ཉམས་ན་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་དྲན་ནས་གནས་ཐབས་བྱེད་དགོས་ཞེས་པའོ། །ཡང་དྲན་པ་བསྲུང་བའི་ཐབས། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་ཆོམ་རྐུན་དག །དྲན་པ་ཉམས་པའི་རྗེས་འབྲང་བས། །བསོད་ནམས་དག་ནི་ཉེར་བསགས་ཀྱང་། །རྐུན་པོས་ཕྲོགས་བཞིན་ངན་འགྲོར་འགྲོ ། །ཞེས་དཔེར་ན་ཕྱི་སྒོའི་གཡས་གཡོན་སོགས་སུ་བྱ་ར་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་མེད་ན་ཆོམ་རྐུན་པ་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་བསགས་པའི་རྒྱུ་ནོར་རྐུ་འཕྲོག་བྱེད་པ་ལྟར། བྱ་ར་བྱེད་པའི་ཤེས་བཞིན་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་དྲན་པ་ཉམས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསགས་པའི་དགེ་བ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པས་ཤེས་བཞིན་བསྲུང་དགོས་ཞེས་པའོ། །ཡང་ཁྲེལ་དང་ངོ་ཚ་བསྲུང་བ་ནི། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག །ཀུན་ཏུ་ཐོགས་མེད་གཟིགས་པར་ལྡན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྤྱན་སྔ་ན། །རྟག་པར་བདག་ནི་གནས་སོ་ཞེས། །དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ངོ་ཚ་དང་། །གུས་དང་འཇིགས་ལྡན་དེ་བཞིན་གནོས། །ཞེས་དེ་ལྟར་བསམས་ནས་རང་ངོས་ནས་མི་རུང་སྙམ་པའི་ངོ་ཚ་དང་། བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་དང་། གཞན་གྱིས་ཁྲེལ་བས་འཇིགས་ནས་བག་ཡོད་པ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པ་སྟེ་གོང་གི་གསུང་གོ་སླའོ། །སྲིད་ན་རྙེད་དཀའ་བའི་གསུང་བྱིན་རླབས་ཅན་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་བའི་གདམས་པའི་རྒྱལ་པོ་སྤྱོད་འཇུག་ཡོངས་རྫོགས་ལྟ་ཅི ཚིགས་བཅད་རེའི་དོན་ཙམ་ཡང་སེམས་ཤིང་བསྒོམ་ན་དོན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་གཉེན་པོ་བསྟེན་ཀྱང་ལས་དང་པོ་བའི་སྐབས་སྡིག་པ་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་བ་དཀའ་བས། ཉེས་པ་བྱུང་རིམ་བཞིན་རང་གི་དཔྲལ་བར་རང་གིས་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ཏེ་རང་གིས་རང་སྨད་ནས། ཕྱིས་འདི་ལྟ་བུ་མི་འབྱུང་བ་ཅིས་ཀྱང་བྱ་སྙམ་དུ་ཡི་དམ་བྱེད་ཀྱིན་འབད་ན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་གཙང་སེལ་ཡོང་བ་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉེས་པ་བྱུང་བ་རེ་རེ་ཞིང་། །བདག་ལ་སྨད་ནས་ཅི་ནས་ཀྱང་། །བདག་ལ་ཕྱིས་འདི་མི་འབྱུང་བ། །དེ་ལྟར་བྱ་ཞེས་ཡུན་རིང་བསམ། །ཞེས་སོ། །
གསུམ་པ་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི།
སྒོ་གསུམ་གྱི་དགེ་སྦྱོར་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་ངེས་འབྱུང་བྱང་སེམས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྔར་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པའི་ཐབས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བསྟེན་ནས། དེ་ལས་གཞུང་ཆེ་མོ་དང་ལམ་རིམ་སོགས་ཉན་སེམས་སྒོམ་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱ་དགོས་ཤིང་། ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྟོབས་ཉམས་པ་དང་རྗེས་འབྲེལ་ན། །སླར་བྱའི་དོན་དུ་དོར་བར་བྱ། །ལེགས་པར་ཟིན་ནས་ཕྱི་མ་དང༌། །ཕྱི་མ་འདོད་པས་དེ་སྤང་བྱ། །ཞེས་དེ་ལྟར་འབད་པའི་ཚེ་ན་བ་སོགས་ཀྱིས་ལུས་སྟོབས་ཉམས་ནས་འབད་མ་ནུས་ན། གནས་སྐབས་བཞག་ནས་ངལ་གསོ་ཞིང་། ནུས་པ་བརྟས་ནས་སླར་འབད་པས་མཐའ་ལེགས་པར་ཟིན་པ་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་དེ་ལས་ཕྱི་མ་དང་ཕྱི་མ་དེ་ལས་ཕྱི་མ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་བྱས་ནས་སྔ་མ་ཚར་རིམ་བཞིན་ཕྱི་མ་ལ་འཇུག་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་སྙོམ་ལས་དང་། བྱ་བ་ངན་ཞེན་གྱི་ལེ་ལོ་དང་སྒྱིད་ལུག་སོགས་བྱུང་ན་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་སྤྱོད་འཇུག་ལེའུ་བདུན་པ་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་བསྟེན་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་། མདོར་ན་རྐྱང་ཞིག་གིས། ང་ནི་རང་ཁར་རང་གིས་ལྡོན། རང་ཅག་རང་གིས་རྒྱག་ཟེར་བ་བཞིན་དུ། རང་སེམས་རང་གིས་བསྐུལ་ནས་བླ་སློབ་གཉིས་ཀ་རང་གིས་བྱེད་དེ། དགེ་བཤེས་འབན་གྱིས་རྡེའུ་དཀར་ནག་བགྲངས་ནས་བསྟོད་སྨད་མཛད་པ་ལྟར། གཟེངས་ཀྱང་རང་གིས་བསྟོད། དམའ་ཡང་རང་གིས་ཕབ་ནས། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཕྱི་བ་མ་སོད་ཀྱང་ས་ཕུང་ལ་འགྱོད་པ་མེད་ཟེར་བའི་ཚུལ་དུ་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། གཞན་དག་དམན་པའི་ལས་བྱེད་ན། །བདག་ཉིད་ཀྱང་ནི་ཇི་ལྟར་འདུག །ཅེས་ལས་དམན་པ་འཕྲལ་གྱི་འཚོ་བ་ཙམ་གྱི་ཆེད་དུ་ཐ་ན་གྲོག་འབུ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བྲེལ་བས་དལ་ཁོམ་མེད་པར་བྱེད་དགོས་ན། བདག་ཀྱང་དོན་མེད་དུ་བསྡད་ན་ག་ལ་འགྲིག་སྙམ་ནས་རང་གིས་རང་བསྐུལ་བ་དང་། ཡང་། ཉ་པ་གདོལ་པ་ཞིང་པ་ལ་སོགས་པ། །རང་གི་འཚོ་བ་ཙམ་ཞིག་སེམས་པ་ཡང་། །གྲང་དང་ཚ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་བཟོད་ན། །འགྲོ་བ་བདེ་ཕྱིར་བདག་ལྟས་ཅིས་མི་བཟོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་པ་དང་། ཡང་། བདེ་བའི་དོན་དུ་ལས་བྱས་ཀྱང་། །བདེ་འགྱུར་མི་འགྱུར་གཏོལ་མེད་ཀྱི། །གང་གི་ལས་ཉིད་བདེ་འགྱུར་བ། །དེ་ལས་མི་བྱེད་ཇི་ལྟར་བདེ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་ལས་མེད་དུ་སྡོད་པ་སྨྱོན་པ་ལས་མེད་ལ། རང་གིས་ཆོས་མ་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་བྱ་དགོས་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་བྱེད་པ་ལས་དཀར་ཆོས་བྱས་ན་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཕྱི་གཉིས་སུ་བདེ་བ་འབྱུང་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྩེད་མོ་མི་ངོམས་པ་བྱེད་པ་ལྟར། དགེ་བའི་ལས་ལ་དགའ་བཞིན་དུ་འཇུག་པས་མི་ངོམས་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྩེད་མོའི་བདེ་འབྲས་འདོད་པ་ལྟར། །འདི་ཡིས་བྱ་བའི་ལས་གང་ཡིན། །ལས་དེ་ལ་ནི་ཞེན་བྱ་སྟེ། །ལས་དེས་མི་ངོམས་དགའ་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །འདིའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དཔེར་ན་སྤུ་གྲིའི་སོ་རྩེར་ཆགས་པའི་སྦྲང་རྩི་འཇིབ་པ་ན། ལྕེ་གྲིའི་སོས་ཇི་ཙམ་བཅད་ཀྱང་དེ་ལ་ཆགས་པའི་འདོད་པ་ཅན་འགས་ད་དུང་མི་ངོམས་པར་འཇིབ་པར་བྱས་ན། རྣམ་སྨིན་འདི་ཕྱི་ཀུན་ཏུ་བདེ་བ་ཙམ་མ་ཟད། ད་དུང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་ཅི་སྟེ་ངོམས་ཏེ་ངོམས་མི་རིགས། ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ནི། དཔེར་ན་བུང་བ་སྦྲང་རྩི་ལ་ཆགས་པའི་ཚུལ་ལྟ་བུས་འཇུག་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྤུ་གྲིའི་སོར་ཆགས་སྦྲང་རྩི་ལྟའི། །འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ངོམས་ན། །རྣམ་སྨིན་བདེ་ལ་ཞི་བ་ཡི། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལྟ་ཅི་སྟེ་ངོམས། །ཅེས་སོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་འབད་ཀྱང་ཉམས་རྟོགས་མི་སྐྱེ་བར་འདུག་ན། མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདིས་ཀྱང་དགེ་བ་ལ་བསྐུལ་ནས་འབད་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བྱ་བའོ། །
བཞི་པ་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་བྱ་བ་ནི། །
སྔར་སྐྱེས་པའི་དགེ་བ་བསྲུང་བ་དང་སྤེལ་བའོ། །བསྲུང་བ་ནི། མཐུན་པའི་ཡུལ་དང་གྲོགས་སོགས་མི་ཉམས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་བསྟེན་པ་དང༌། གནོད་པའི་འགལ་རྐྱེན་རྣམས་སེལ་བར་བྱས་ནས་དད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་ཤེས་པ་དགོས་ཤིང་། འདི་ལ་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ཞིག་དགོས་པར་གསུངས་པས་ཡུལ་དུས་གང་དུ་ཡང་རང་གིས་སྒོ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་གང་ཞིག་བསྟེན་རུང་། བསླབ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཉམས་ལེན་ལ་གནོད་མི་གནོད་དཔྱོད་ཤེས་པ་བྱས་ནས་སྟངས་འཛིན་མཁས་པོ་བྱ་དགོས་པའི་དོན་ཡིན། དེ་ལྟར་ཚོད་ཟིན་པོ་མ་བྱུང་ཚེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་འགོ་མི་ཐོན་པས་ཉམས་ལེན་ལ་སྐྱེད་ཡོང་ཐབས་མེད་དོ། །འདིའི་འགལ་རྐྱེན་ལ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་ཆོག་ཀྱང་གེགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི། ཞེ་སྡང་ལྟ་བུ་སྡིག་པ་མེད། །ཅེས་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འབྱིན་པ་དང་། སྔར་བྱས་ཀྱི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་སྡིག་པ་ཁོང་ཁྲོ་ལས་གཞན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པར་གསུངས་ཤིང་། ཁོང་ཁྲོས་དགེ་རྩ་ཇི་ཙམ་འཇོམས་ཡང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས་བསྐལ་པ་སྟོང་དང་འཇུག་པར་བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་གསུངས་པ་ནིཡུལ་རྟེན་མཐོ་དམན་གྱིས་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་གསུངས་ཀྱང་སྤྱིར་ཁོང་ཁྲོ་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ལས་དགེ་རྩ་འཇོམས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་དོ། །མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་འོག་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ། བྱེ་མ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་སྟོང་འགྱུར་དུ་འཁོར་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་དགེ་རྩ་ཐོབ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཁོང་ཁྲོས་འཇོམས་འགྲོ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པས། དགེ་བ་བསྒྲུབ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདིའི་གཉེན་པོ་གཟབ་ནན་ཆེན་པོས་བསྟེན་དགོས་ཏེ། རྗེའི་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། ཁོང་ཁྲོ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དང༌། བྱང་སེམས་ལ་དམིགས་པའི་ཁོང་ཁྲོ་འགོག་པ་ལ་ནུས་པ་ཅི་ཡོད་ཀྱིས་འབད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་ཚུལ་རྒྱས་པ་སྤྱོད་འཇུག་ལེའུ་དྲུག་པ་ནས་འབྱུང་བས་དེར་བལྟ་དགོས་ཤིང་། །མདོ་ཙམ་བརྗོད་ན། གཞན་གྱིས་རང་ལ་གནོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་རང་ལ་རང་དབང་ཡོད་ནས་བསམ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་མིན་ཏེ། སྔོན་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དང་ཡུལ་ཉེ་བ་དང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་བྱེད་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚང་བའི་མཐུ་ལས་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་དབང་ཡོད་ན་ཁོ་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་མི་འཐད་དེ། རང་དབང་ཡོད་སྡུག་བསྔལ་ནི་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མེད་ན་གཞན་ལ་གནོད་པའི་ལས་བརྩམ་པ་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱི་དབང་། །དེ་ཡི་དབང་གིས་དེ་དབང་མེད། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་སྤྲུལ་ལྟ་བུ། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྲོ་མི་རིགས། །ཞེས་སོ། །
གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ནས་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཁྲོ་མི་རིགས་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ཁྲོ་ཡང་འབྱུང་པོས་བཟུང་བ་ལས། །སྨན་པ་འཁྲུག་པ་མིན་དེ་ལྟར། །ཐུབ་པས་ཉོན་མོངས་དགྲར་གཟིགས་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་དང་འབྲེལ་གང་ཟག་མིན། །ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཀྱང་། འདི་འདིར་སེམས་ཅན་སྐྱོན་མིན་གྱི། །འདི་ནི་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྐྱོན་ཞེས། །རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་མཁས་པ་རྣམས། །སེམས་ཅན་དག་ལ་འཁྲུག་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་འདི་ཉིད་ངེས་པ་སྐྱེ་སླ་ཞིང་ཁྲོ་བའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་ཚབས་ཆེ་བ་རྗེས་གསུངས་པས་འདི་ལ་ངེས་པ་རྙེད་རྙེད་དུ་བསྒོམ་མོ། །འཇུག་པར། གནོད་པ་བྱས་པ་གལ་ཏེ་དེར་བཀོན་ན། །དེ་ལ་བཀོན་པས་བྱས་ཟིན་ལྡོག་གམ་ཅི། །དེ་ཕྱིར་དེར་བཀོན་ངེས་པར་འདིར་དོན་མེད། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་ནི་འགལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གནོད་པ་བྱས་པའི་ལན་དུ་སླར་ཁྲོས་ནས་གཞན་དེར་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་། རང་ལ་གནོད་ཟིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཟད་སླར་དགྲ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་ཚེ་འདིའི་དོན་མེད་ལ། ཕྱི་མ་ཡང་དེས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་མེད་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན། སླར་ལན་མ་བྱས་པར་བཟོད་པ་བསྒོམས་ནས་བསྡད་ན། འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ལ་དེ་དགེ་ཆེ་བས་འདི་ནི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་བྲིས་མ་ལས། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་རླུང་གིས་བསྐུལ་བ་ལས། །ཉེས་སྤྱོད་དུད་སྤྲིན་འཁྲིགས་པའི་ཀློང་དཀྱིལ་ན། །དགེ་བའི་ནགས་ཚལ་བསྲེག་པའི་ནུས་པ་ཅན། །ཞེ་སྡང་མེ་ཡི་འཇིགས་པ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་ཕྱོགས་ལ་གནོད་དང་གནོད་པར་འགྱུར་བ་སོགས་སེམས་པའི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དྲན་ཤེས་ཀྱི་ཡོལ་བ་བརྟན་པོས་བཀག་ཐུབ་ན། ཉེས་སྤྱོད་དུད་སྤྲིན་གྱི་ཀློང་ནས་དགེ་བའི་ནགས་ཚལ་སྟུག་པོ་ལྷག་མེད་དུ་བསྲེག་པའི་ཞེ་སྡང་གི་མེ་འགོག་ནུས་པས། འདིར་བྱ་སླ་དོན་ཆེ་བ་དྲན་ཤེས་ཀྱི་ཀ་བ་བརྟན་པོར་བཙུགས་ནས་བག་ཡོད་ཀྱི་ཡོལ་བ་མཐུག་པོའི་ངང་གནས་པའི་ཐབས་བྱས་ན་བཟང་ངོ་། །དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་སྡིག་པ་ནི་ཞེ་སྡང་གཅིག་བུར་མིན་ཏེ། རྩ་ལྟུང་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་ནམ་སྙིང་གི་མདོ་དང་། རྙེད་བཀུར་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པས་ཁྱིམ་ལ་ལྟ་བ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པ་དང་། ཆོས་སྤོང་བས་ཀྱང་དགེ་བ་ཟད་པར་བྱེད་པ་བསླབ་བཏུས་སུ་འབྱུང་བ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས་གསུངས་པས་དགེ་རྩ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ངོ་ཤེས་པ་བྱས་ནས་སྤང་དགོས་སོ། །སྤྱིར་བསྟན་པའི་ཞལ་འདེབས་དང་རང་གཞན་ཀུན་ལ་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀར་ཕན་པའི་རྒྱུར་འགྲོ་ངེས་པས་རྒྱུན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་ལ་ཡིད་གཟབ་བསྟེན་ན་ལེགས་སོ། །གཉིས་པ་ཡིད་དག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཉིས། ཉོན་མོངས་མངོན་འགྱུར་བས་ཡིད་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་གྱིས་ཡིད་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །
དང་པོ་ནི།
༧)དྲན་པ་ཡང་དག་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་ཅེས་པ་སྟེ
འདིར་ལུས་ཚོར་སེམས་ཆོས་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཡང་དག་བཞིའོ། །ལུས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་བསྒོམས་པས་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་སོགས་ཚེ་འདིའི་ཞེན་པ་བཟློག་ནས་ཕྱི་མ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་དང་། ཚོར་བའི་སྟེང་དུ་དེ་གཉིས་བསྒོམས་པས་སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་ལ་ཞེན་པ་བཟློག་ནས་དེ་ལས་ཐར་འདོད་ཀྱི་བློ་བསྐྱེད་པ་དང་། སེམས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལྟར་དུ་བསྒོམས་པས་རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་བློ་དོར་ནས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལྟར་དུ་བསྒོམས་པས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱི་ལ་སློབ་ཅིང་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྦྱོང་བའོ། །
ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ནི།ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་གཙང་བ་བསྒོམ་པ་ནི། རིན་འཕྲེང་དང་སྤྱོད་འཇུག་ལས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་དེར་བལྟ་དགོས་ཤིང་། འདིར་ལྷག་པར་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གཞུང་དེ་གཉིས་སུ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་དམིགས་ནས་སྒོམ་ཚུལ་གསུང་པ་ནི། སྐྱེས་པའི་ལུས་གཙང་བ་དང༌། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བས་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། རིན་འཕྲེང་ལས། ཇི་ལྟར་བུད་མེད་གཟུགས་མི་གཙང༌། །ཁྱོད་ཀྱི་རང་ལུས་དེ་དང་འདྲ། །དེ་བས་ཕྱི་དང་ནང་ཉིད་ལ། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བར་རིགས་མིན་ནམ། །རྨ་དགུ་དག་ནས་འཛག་པ་ཅན། །བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་འཁྲུ་བྱེད་ཀྱང་། །ལུས་མི་གཙང་བར་མི་རྟོགས་ན། །ཁྱོད་ལ་བཤད་པས་ཅི་ཞིག་ཕན། །ཞེས་ཚིག་རྐང་དང་པོས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བ་ཡིན་པ་དང་གཉིས་པས་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བ་ཡིན་པས། ཕྱི་ནང་གི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་མི་རིགས་ཞེས་པ་དང་། གཉིས་པས་ལུས་ཀྱི་སྒོ་དགུ་ནས་མི་གཙང་བ་འཛག་པ་ཉིན་རེ་བཞིན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་འཁྲུ་བྱེད་ཀྱང་ད་དུང་རང་ལུས་མི་གཙང་བ་མི་རྟོགས་ན། རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ལ་བཤད་པས་མི་ཕན་ཞེས་རྒྱལ་པོ་ལུས་ཀྱང་མི་གཙང་བ་གསུངས་ན། སྐྱེས་པ་གཞན་གྱི་ལུས་མི་གཙང་བ་ཡིན་པར་སྨོས་ཅི་དགོས། སྤྱོད་འཇུག་ལས་ཀྱང་། མི་གཙང་རང་བཞིན་གཞན་གྱི་ལུས། །མི་རྟོགས་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་ཡི། །རང་ཉིད་མི་གཙང་ཉིད་ཡིན་པར། །རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་གཞན་གྱི་ལུས་མི་གཙང་བ་ཡིན་པ་མ་ཤེས་པར་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། རང་ལུས་ཀྱི་མི་གཙང་བ་རྣམས་ཉིན་རེ་བཞིན་རང་གིས་འཁྲུ་བཞིན་དུ། ད་དུང་མི་གཙང་བ་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པ་དེ་ངོ་མཚར་བའི་གནས་ཡིན་ཞེས་གཞུང་གཉིས་ཀས་ཕོ་མོའི་ལུས་རྟེན་མི་གཙང་བ་མཉམ་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། མི་གཙང་བའི་རྒྱུ་དང་མི་གཙང་བའི་བཟོ་གྲྭ་གཅིག་ལས་ཐོན་པ་ལ་གཙང་མི་གཙང་གིས་ཁྱད་པར་ཡོང་མི་ཤེས་པས་སོ། །འོ་ན་མི་གཙང་བ་འདྲ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་སྦྱར་ནས་གསུངས་པ་དེ་བུད་མེད་ལ་ཆེད་དུ་སྨད་པའོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་གཏན་ནས་མིན་ཏེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བར། བདག་ལ་དེ་དག་སྡིག་སྨིན་ཞིང་། །བདག་དགེ་མ་ལུས་དེར་སྨིན་ཤོག །ཅེས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཅིའང་རུང་། །དེ་ཀུན་བདག་ལ་སྨིན་གྱུར་ཅིག །ཅེས་བདག་བས་གཞན་གཅེས་པར་བཟུང་ནས་རང་གི་བདེ་དགེ་མ་ལུས་པ་གཞན་ལ་གཏོང་ཞིང་། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་རང་སྟེང་དུ་ལེན་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་སུ་ལའང་ཟུར་ཙམ་ཡང་སྨད་པའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། འོ་ན། འཇིག་རྟེན་བུད་མེད་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་དག་སྐྱེས་པ་ཉིད་གྱུར་ཅིག །ཅེས་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་སྨོན་པ་དེ། །བུད་མེད་ལ་མཐོང་ཆུང་གནང་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྐྱེས་པའི་རྟེན་ལས་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་སྡུག་བསྔལ་མང་བར་འབྱུང་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། དེའི་ཚེ་ཡུལ་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་བུད་མེད་ལ་དཀའ་ངལ་མང་དག་ཅིག་འབྱུང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པར་མཉམ་པར་གཟིགས་ནས་དེ་ལྟར་ཐུགས་སྨོན་པ་མཛད་པ་དེ་ཐུགས་བརྩེ་བས་ལྷག་པར་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་དོན་ཡིན་པ་ལས་མཐོང་ཆུང་གི་རྣམ་པ་ག་ལ་ཡིན།
དེས་ན་གཞུང་དེ་གཉིས་ཀས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བར་གསུངས་པ་ནི་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་གཙོ་བོ་རྒྱལ་པོ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་དངོས་སུ་གསུང་ས་རྟེན་དགེ་སློང་ཤ་སྟག་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བར། བུད་མེད་ཆགས་པ་ཕལ་ཆེར་ནི། །བུད་མེད་གཟུགས་གཙང་སེམས་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་རྒྱལ་པོ་ལ་མི་གཙང་བ་སྒོམ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། གཞུང་གཉིས་ཀས་དངོས་སུ་གསུང་སའི་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བ་སྒོམ་ཚུལ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། རྟེན་བུད་མེད་ཡིན་ན་ཆགས་པ་སྐྱེ་ཡུལ་སྐྱེས་པའི་ལུས་ལ་ཁ་སྤོས་ནས་སྒོམ་དགོས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་རང་ལུས་ལ་ཞེན་པ་ལྡོག་ཆེད་རང་གི་ལུས་ལ་དམིགས་ནས་ཀྱང་སྒོམ་ཚུལ་ཤེས་དགོས་སོ། །འདི་དག་ནི་དེང་སང་གི་མི་ཤེས་པ་འགའ་ལ་རྣམ་རྟོག་འདི་འདྲ་འབྱུང་སྲིད་པས་ཞོར་འཕྲོས་ཙམ་མོ།།
འདིར་མི་གཙང་བ་སྒོམ་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་ན། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ལུས་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་དྲི་ང་བ། །ཆགས་བྲལ་རྒྱུ་ནི་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལའང་འཇིག་རྟེན་ཆེས་ཆགས་ན། །གང་གིས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་བཀྲི། །ཞེས་འཕགས་པ་རྣམས་གང་ལ་དམིགས་པའི་ཆགས་བྲལ་གྱི་རྒྱུ། ཡུལ་ཤིན་ཏུ་མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་དྲི་ང་བའི་ལུས་དེ་ལའང་། འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པ་རྣམས་ཆེས་ཆེར་ཆགས་ན་ཐབས་གང་ཞིག་གིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སར་བཀྲི་སྟེ་བཀྲི་མི་ནུས་ཞེས་སྨད་པའི་གནས་སུ་གསུངས་ན། མི་གཙང་བའི་རང་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་རྩ་བ་ནས་བཅོམ་མ་ནུས་ཀྱང་བརྟགས་ཤིང་བསྒོམས་ནས་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་བས་རང་ཉིད་མ་ཕུང་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས། དེས་ན་རང་རང་གི་ཆགས་ཡུལ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་མི་གཙང་བའི་ས་བོན་ཁུ་ཁྲག་འདྲེས་པ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་། ངོ་བོ་ཤ་ཁྲག་དང་རུས་པ་དང་རྒྱུ་མ་གློ་མཆིན་སོགས་མི་གཙང་བའི་གོང་བུ་སྟེ། གལ་ཏེ་པགས་པ་ཁ་ཕྱེས་ནས་བལྟས་ན་མི་ཤ་དང་མི་ཁྲག་ཅེས་སྐྱུག་བྲོ་བ་ཞིག་ལས་ཆགས་པར་འོས་པའི་གནས་ཅུང་ཟད་མེད་དོ། །ལྷག་པར་བཟའ་བཅའ་དང་བཏུང་བའི་རིགས་གཙང་བ་དང་བཟང་པོ་གང་ཞིག་བཟའ་བཏུང་བྱེད་ཀྱང་ཁ་ལ་བཅུག་ཙམ་ཉིད་ནས་མི་གཙང་བའི་ངོ་བོར་གྱུར་ཞིང་། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་ལྟོ་བའི་ནང་དུ་བཤང་གཅིན་ངོ་བོར་གནས་པ་ལ་སྲིན་བུའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆགས་ཤིང༌། མི་གཙང་བའི་སྙིགས་རོ་ཤིན་ཏུ་དྲི་ང་བ་བུ་གའི་སྒོ་དགུ་ནས་ཕྱིར་ཕྱུང་བ། རྟག་ཏུ་འཁྲུ་བཞིན་དུ་གཙང་མདོག་ཁ་བ་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་ཆགས་རིན་ཅུང་ཟད་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས། ཡང་ས་ཕྱོགས་དང་གོས་སོགས་ལ་བཤང་གཅི་སོགས་མི་གཙང་བས་གོས་པ་དང༌། ཐ་ན་བཤང་གཅི་སོགས་ལས་བྱུང་བའི་སྦྲང་ནག་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཟས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་མཐོང་ནའང་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བཙོག་པའོ་ཞེས་མི་དགའ་བར་བྱས་ན། མི་གཙང་བ་དེ་དག་གང་ལས་འབྱུང་བའི་གཞི་དང་། ཤ་ཁྲག་སོགས་མི་གཙང་བའི་རྫས་འབའ་ཞིག་འདུས་པའི་མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོའི་ལུས་འདི་ལ་ཅི་ཕྱིར་དུ་འདོད་པར་བྱེད་དེ་བྱེད་མི་རིགས་སོ། །གོས་དང་རྒྱན་ཕྲེང་སོགས་ལུས་ལ་ལན་གཅིག་རེག་པ་ཙམ་དང་ཟས་ཁར་བཅུག་ནས་ཕྱིར་དོར་བ་ན་ཤིན་ཏུ་མི་གཙང་བ་ལྟ་བའི་གཞིའི་ལུས་མི་གཙང་བ་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་བཞིན་དུ་ཅི་ཕྱིར་ཆགས་ཏེ་ཆགས་མི་རིགས། ད་དུང་ཐེ་ཚོམ་ན་དུར་ཁྲོད་དུ་བོར་བའི་ལུས་ལ་བལྟས་ནས་ཀྱང་མགོ་སྙོམས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པས་ལོ་ཆེ་ཆུང་དང་གཟུགས་བཟང་ངན་གྱིས་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་ཆགས་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན། མི་གཙང་བས་གང་བའི་ཤེར་བུམ་ལྟ་བུ་ཕྱིའི་དབྱིབས་ཆེ་ཆུང་དང་རྣམ་པ་བཀྲ་ལུགས་ཀྱིས་ཆགས་མི་རིགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ལས་རྒྱས་པ་གཞན་ལས་ཤེས་དགོས་སོ།།
ལུས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྒོམ་པ་ནི། མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་ཆོས་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོ་ལུས་སྟེང་དུ་བརྟགས་ནས་བསྒོམ་པ་སྟེ། འདི་ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་འདྲའོ། །དེས་ན་ལུས་མི་རྟག་པ་སྒོམ་ཚུལ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལམ་དག་ཏུ་ནི་ཞུགས་པ་རྣམས། །ཇི་ལྟར་གནས་ནི་འཛིན་བྱེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྲིད་པའི་ལམ་ཞུགས་པ། །སྐྱེ་བའི་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན། །ཞེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའི་མགྲོན་པོ་རྣམས་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་དགོང་མོར་མགྲོན་ཁང་དུ་གནས་འཆའ་ཞིང་། སང་ཉིན་ཕྱོགས་སོ་སོར་མགྲོན་ཁང་བཞག་ནས་འགྲོ་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་མགྲོན་པོ་སྲིད་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་ད་ལྟ་མིའི་སྲིད་པའི་མགྲོན་ཁང་དུ་གནས་ཀྱང་ངེས་མེད་གློ་བུར་དུ་ཐོན་འགྲོ་བ་དེའི་ཚེ། ལུས་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཁ་བྲལ་བ་ན་ཤི་བ་ཞེས་འཇོག་པས་ལུས་འདི་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། རང་གི་ལུས་སམ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་བདག་གང་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་སྒོམ་ཡང་ཁྱད་མེད་དེ། འདིའི་དགོས་པ་བློ་ཆོས་སུ་བཀྲི་བའི་ཆེད་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་འདི་ལ་གསུམ། ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ་པ། ནམ་འཆི་ངེས་མེད་དུ་བསམ་པ། ཤི་བའི་ཚེ་ཆོས་ལས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་བསམ་པའོ། །
དང་པོ། ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ་པ་ནི། འདི་ལྟར་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གང་ལ་ལྟོས་ཀྱང་དོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་འབུམ་ཕྲག་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་ལུས་རྟེན་བཟང་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་རྙེད་ཀྱང་འདི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་དོར་ནས་ངེས་པར་འགྲོ་དགོས་ཏེ། མདོ་ལས། ཀྱེ་མ་འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཆན་ཡིན།། སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་བས་ཉེར་བར་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་གསུང་པ་ལྟར། སྐྱེས་ནས་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་སྤྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། སྒོས་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོའི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་གློ་བུར་གློ་བུར་དུ་འཆི་བས་བདག་ཀྱང་མི་འཆི་བར་སྡོད་པའི་གནས་གཏན་ནས་མེད་དེ། སྔར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱོན་ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཟིན་པ་ལས་འཚོ་ཞིང་བཞུགས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ད་ལྟ་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་གི་ནང་དུའང་དབྱར་དུས་རྡོ་ལེབ་འོག་གི་གྲོག་མ་ལྟར་འཚང་ག་ཤིག་ཤིག་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལོ་བརྒྱའི་ཚུན་གཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པར་ཤི་ཟིན། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཅོག་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ལས་འོས་མེད་ན་བདག་གཅིག་པུར་ཀྲོང་ངེར་སྡོད་པའི་ཐབས་མེད་པས་ངེས་པར་དུ་འཆི་དགོས། འཆི་བདག་སླེབས་པའི་ཉིན་རྒྱུ་ནོར་གྱིས་ཀྱང་བསླུ་རྒྱུ་མེད། དཔུང་དང་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟློག་ཏུ་མེད། གཟུགས་མཛེས་པའི་སྒེག་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་བསླུ་རྒྱུ་མེད། བདག་དགེ་སྦྱོང་ཆོས་པ་ཡིན་ཟེར་བས་ཀྱང་མི་ཕན་པར། དེའི་ཉིན་མོ་བཟང་ངན་ཆེ་ཆུང་མེད་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་བྲལ་ནས་འགྲོ་དགོས། བདག་མི་འཆི་སྙམ་པའི་རྟག་འཛིན་གྱིས་བསླུས་ནས་གཏན་དུ་སྡོད་གྲབས་ཁོ་ན་བརྩམས་ནས་སྡོད་པ་འདི་མི་རིགས་པར་ཆོས་རྣམ་དག་ཅིག་ངེས་པར་བྱ་དགོས་པར་འདུག་སྙམ་དུ་ཐག་བཅད་པའོ། །ཚོམས་ལས། བྱུང་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཇི་སྙེད་པ། །ཀུན་གྱིས་ལུས་འདི་བཏང་ནས་འགྲོ་བ་དང་། །དེ་ཀུན་འཇིག་པར་མཁས་པས་རྟོགས་ཀྱིས་ཏེ། །ཆོས་ལ་གནས་ཀྱི་ངེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད། ཅེས་སོ། །
གཉིས་པ་ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པ་ནི།
སང་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་གཉིས། །སྔོན་དུ་གང་སྔ་གཏོལ་མེད་པས། །སང་གི་ཕྱིས་ལ་མ་འབད་པར། །འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་ལ་འབོད། །ཅེས་གསུང་པ་ལྟར་འཆི་བ་འོང་རྒྱུ་ནི་ཐག་ཆོད་ཅིང་། དེ་ཡང་ནམ་འོང་ཆ་མེད། ཐ་ན་སང་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་གཉིས་སྔོན་དུ་གང་སྔ་བ་ངེས་པ་མེད་དེ། འཆི་རྐྱེན་མང་ཞིང་གསོན་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕྱིའི་རྐྱེན་འབྱུང་བ་བཞི་དང་མི་མ་ཡིན་གདོན་རིགས་ཀྱིས་གནོད་པ་དང་། མི་དང་དུད་འགྲོ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པ་དང༌། འགྲོ་འོང་སོགས་ཀྱི་སྐབས་བརྡབ་ཆག་བྱུང་ནས་ཤི་བ་ཇི་ཙམ་ཞིག་མངའ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དང་པོ་འཆི་རྐྱེན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཕྲད་ཡོང་སྙམ་པ་གཏན་ནས་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་ཕྲད་ནས་ཤི་བ་ཤ་ཏག་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་གློ་བུར་དུ་རང་ཉིད་ལ་མི་འཕྲད་པའི་ངེས་པ་གཏན་ནས་མེད། དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་རྐྱེན་ནད་ཀྱི་རིགས་སྣ་ཚོགས་དང༌། གསོན་རྐྱེན་དུ་གྲགས་པ་བཟའ་བཏུང་གི་རིགས་དང་། ཁང་པ་དང་གྲོགས་སོགས་འཆི་རྐྱེན་དུ་མི་འགྱུར་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད། མ་ཟད་ལུས་ནི་ཆུའི་ལྦུ་བ་དང་འདམ་གྱི་རྩ་ཕྲན་ལྟར་གནོད་པ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་ནམ་འཆི་ཆ་མེད། གལ་ཏེ་ད་ལྟ་རང་འཆི་རྐྱེན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཕྲད་ནས་འཆི་དགོས་བྱུང་ན། ཆོས་མེད་ཀླ་ཀློ་ཞིག་ཤི་བ་དང་ཁྱད་མེད་པས་ཆོས་དང་མཇལ་བས་གོ་མ་ཆོད་པ་འདུག དེས་ན་ད་ལྟ་རང་ནས་ཆོས་རྣམ་དག་ཅིག་བསྒྲུབ་དགོས་པར་འདུག་སྙམ་དུ་ཐག་གཅད་དགོས་པ་རིན་འཕྲེང་ལས། འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་བ་སྟེ། །གསོན་པའི་རྐྱེན་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག །དེ་དག་གིས་ཀྱང་འཆི་བ་ན། དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་སོ། །
གསུམ་པ་ཤི་བའི་ཚེ་ཆོས་ལས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་བསམ་པ་ནི།
རིན་འཕྲེང་ལས། ཁྱོད་ནི་བདོག་པ་ཀུན་བོར་ནས། །དབང་མེད་ག་ཤེད་གཤེགས་འཚལ་ན། །ཆོས་ཀྱི་སླད་དུ་སྤྱད་པ་ཀུན། །ཁྱོད་ཀྱི་མདུན་ན་འདོང་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆི་བའི་ཚེ་རང་ལ་བདོག་པའི་ནོར་དང་གཉེན་བཤེས།ཐ་ན་སྐྱེས་ནས་གཅེས་པར་བཟུང་བའི་ལུས་འདིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་མར་གྱི་གསེབ་ནས་སྤུ་བཏོན་པ་བཞིན། རང་དབང་མེད་པར་རང་གཅིག་པུར་འགྲོ་དགོས། དེའི་ཚེ་ཕན་ངེས་པ་དམ་པའི་ཆོས་གཅིག་པུར་ངེས་པས་དམ་པའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པ་ཐག་བཅད་པའོ། །འདི་ལྟར་སྔར་རྩོལ་བ་ཆེན་པོས་བཟའ་བཏུང་ཙམ་ཡང་མ་ཕོད་པར་བསགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན། འཆི་ཁ་ཚུན་ཆད་ནས་མི་རབས་ཕྱི་མས་དབང་དུ་བྱས་ཅིང་རང་ལ་འདོད་པ་བཞིན་བྱེད་དུ་མི་སྟེར། ནོར་དེ་དག་གིས་རང་ཉིད་ལ་ཕྱི་མར་ཕན་པའི་ཆོས་སུ་མ་སོང༌། ཚེ་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱད་པས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡང་མ་སོང་། མི་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་བཞག་པའི་མིང་གྲགས་པ་ཙམ་ཡང་མ་སོང་བས་མི་ངོམས་པར་སེར་སྣས་མང་དུ་བསགས་པས་མི་ཕན། དེ་ལས་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་པ་བྱས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་ན། གོང་དུ་སྨོས་ཟིན་ལྟར་ཡར་མར་གྱི་ཞིང་ལ་མཆོད་ནས་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་རྒྱུར་ཅི་འགྲོ་དང་། རང་ཡང་སྡིག་སྤང་དགེ་བསྒྲུབ་ལ་གང་ནུས་སུ་འབད་ན་ལེགས་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས།མི་དབང་སྔ་མའི་བདོག་པ་ཀུན། །གསར་པ་ཡི་ནི་དབང་གྱུར་ན། །ཕྱི་མའི་ཆོས་སམ་བདེ་བའམ། །གྲགས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རམ་ཅི། །ཞེས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་མཐར་གཏུགས་ན། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས་ཀྱང་། སྲིད་གསུམ་མི་རྟག་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་འདྲ། །འགྲོ་བའི་སྐྱེ་འཆི་གར་ལ་བལྟ་དང་མཚུངས། །འགྲོ་བའི་ཚེ་འགྲོ་ནམ་མཁའི་གློག་འདྲ་སྟེ། །རི་གཟར་འབབ་ཆུ་ལྟ་བུར་མྱུར་མགྱོགས་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མིའི་ཚེ་ནི་མིག་འཚུམ་རྡེབ་བྱེད་པའི་ཡུད་ཙམ་ལས་མེད། དེ་ཡང་མི་ཚེ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་བརྒལ་ཟིན། ད་དུང་ཚེའི་ལྷག་མ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ནི་མི་ཤེས། དེ་ཡང་འཆི་རྐྱེན་མང་བས་དུས་མ་ཡིན་པར་གློ་བུར་དུ་འཆི་བ་ནི་མང་། འཆི་བའི་ཚེའང་ཆོས་མ་གཏོགས་པར་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན། ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་ལུས་རྟེན་འདི་འདྲའང་རྗེས་ནས་རྙེད་དཀའ་བས་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། མི་ཡི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་སུ། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ། །གྲུ་འདི་ཕྱི་ནས་རྙེད་དཀའ་བས། །རྨོངས་པ་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་མགོ་མ་རྨོངས་པར་ཆོས་བསྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དུས་ཐུང་ངུ་འདིའི་གོ་སྐབས་མ་ཤོར་བར་བྱས་ནས། གང་ནུས་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོར་ལ་བརྩོན་པ་རེ་མི་བྱེད་པར་ཐབས་མི་འདུག་གོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་སྟེང་དུ་བདག་མེད་བསྒོམ་པ་ནི། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། བསོད་ནམས་མིན་པ་དང་པོར་བཟློག །བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་པ་དང་།།ཐ་མར་ལྟ་ཞིག་ཀུན་བཟློག་པ།།གང་གིས་ཤེས་དེ་མཁས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་པོ་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ལ་མཁས་པ་བྱས་ནས་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་དང་ལྡན་པ་བྱས། དེ་ནས་གང་ཟག་སྟེང་དུ་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བདག་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱེད། དེ་ནས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འགོག་པའི་རིམ་པ་ལ་མཁས་དགོས་ཞེས་པ་སྟེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དགག་བྱ་ལ་ཕྲ་རག་མེད་ཀྱང་། སྟོང་གཞིའི་གནད་ཀྱིས་ངེས་དཀའ་སླས་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་སྔོན་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་དགོས་པར་གསུངས། གལ་ཏེ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་གནས་མེད་དེ། དབུ་མ་རྩ་བར། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་ཐར། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས། །དེ་དག་སྤྲོས་ལས་སྤྲོས་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཐར་པ་འཐོབ་པ་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་དགོས། ལས་ཟད་པ་ལ་དེའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་ཟད་དགོས། དེ་ཟད་པ་ལ་དེའི་རྒྱུ་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་ཟད་དགོས། འདི་ཟད་པ་ལ་རྣམ་རྟོག་གིས་སྤྲོས་པའི་བདེན་གྲུབ་ཁེགས་དགོས།འདི་ཁེགས་པ་ལ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་སོང་བའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པས་འདི་སྲིད་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་ལམ་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན། སྤྱིར་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཆེ་ཆུང་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་ལའང་དེའི་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་བར་བསྟེན་དགོས་པ་གནད་ཀྱི་དང་པོ་ཡིན། འདིར་ཡང་བདག་མེད་སྒོམ་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་ནི། སྟོང་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྟོན་ནུས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞིག་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ནས། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་ཚད་ལྡན་གྱི་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་མི་ངོམས་པར་བྱ་བ་དང་། ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱོང་དང་ལྷ་བླ་མ་དབྱེར་མེད་དུ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་སོགས་རྒྱུན་བསྲིངས་ནས་བྱ་དགོས་སོ།།
ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནི།
བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། གང་ལ་འདིར་སྐྱོ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་ཞི་གུས་ག་ལ་ཡོད། །རང་ཁྱིམ་ལ་བཞིན་སྲིད་པ་ནི། །འདི་ནས་འབྱུང་བའང་བྱ་བར་དཀའ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་གི་ཁྱིམ་བཞིན་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་ན། སྲིད་པ་ལས་ཐར་འདོད་མི་འབྱུང་བས། བདེན་བཞིའི་སྔོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟར་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ལ་དམིགས་ནས། འདི་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་བརྟགས་ཤིང་བསམས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་པ་ནི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚུལ་འདི་ལྟར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་མཐོ་གླིང་བཞི་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། དམའ་འབུ་སྲིན་ཡན་ཆད་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་གཉིས་སུ་ངེས་ལ། དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པ་ཙམ་ཏེ། དཔེར་ན་འགྲོ་དྲགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ན་ཅུང་ཟད་སྡོད་པའི་ཚེ། སྔ་མའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་རིམ་ནས་འགགས་ཤིང་བསྡད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་རིམ་ནས་སྐྱེས་པ་ལ་བདེ་བའི་བློ་འབྱུང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། བདེ་བ་རང་མཚན་པ་སྐྱེས་ནས་བདེ་བའི་བློ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྡད་དྲགས་ན་སླར་ཡང་སྔ་མ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། བརྩམས་པས་སྐྱེས་པ་ལྡོག་འགྱུར་ན། །སྡུག་བསྔལ་རྩོམ་པའང་བདེ་ཅི་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་ཐུབ་པས་སྐྱེ་འཇིག་དག །སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་སྙམ། །ཞེས་སོ། །སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྟོག་པས་བདེ་བ་རློམ་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་ཞིག་མེད་དེ། དཔེར་ན། གསེར་གྱི་སྣོད་དང་གྱོ་མོའི་སྣོད་སོགས་གང་དུ་བསྐྱུགས་ཀྱང་སྐྱུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་། འགའ་ཞིག་གསེར་གྱི་སྣོད་དུ་བསྐྱུགས་ནས་བདག་ནི་དབང་ཐང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ་སྙམ་དུ་དགའ་ཞིང་བདེ་བ་རློམ་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། གསེར་གྱི་སྣོད་དུ་སྐྱུགས་པ་ལ།།ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་དགར་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པ། །བདེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་འདིར་བདེ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཀུན་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པ་ཙམ་དང་རྟོག་པས་བདེ་བ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཆགས་འོས་པའི་བདེ་བ་མཚན་ཉིད་པ་ཞིག་ཡེ་ནས་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་བདེ་བ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ཙམ་ཡུན་རིང་བསྟེན་དྲགས་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་བདེ་བ་འཕེལ་དགོས་པ་ལས། དེ་ལྟར་འཕེལ་བ་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ལོག་འགྲོ་བས་སོ། །བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། འཕེལ་བཞིན་པ་ཡི་བདེ་བ་ལ། །ཇི་ལྟར་བཟློག་པ་མཐོང་གྱུར་པ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བཞིན་ལ། །བཟློག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་ཅག་གི་བདེ་བ་ནི་ཕོལ་མིག་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་ལ་ཆུ་བསིལ་བ་བཏབ་ན་བདེ་བའི་སྣང་བ་བསྐྱེད་པ་བཞིན་མཐར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པའི་བདེ་བ་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལ་ཚ་ཆུ་ལྟ་བུ་བཏབ་ཅིང་རེག་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་མངོོན་དུ་གྱུར་ནས་ཆེས་མི་བཟོད་པའི་བློ་འབྱུང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དེ་ལ་ཚ་གྲང་གི་རེག་པ་གཉིས་ཀ་དང་མ་ཕྲད་པའི་སྐབས་ལྟ་བུ་ནི། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཏེ། འདི་ཡང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྔ་མའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་ཕྱི་མ་རྣམས་སྐྱེས་ཤིང་འདྲེན་པའི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་གནས་ངན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་ན་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། འདི་དག་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་དེ་གཅིག་པུར་མིན་གྱི། ཚོར་བ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་དང་། རང་རང་གིས་གང་ལ་དམིགས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་དང་བཅས་པ་སྡུག་བསྔལ་དེ་དང་དེར་གསུངས་པས་ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་ཆེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མནར་བའི་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་ད་ལྟའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་མ་ཟད། ཕྱིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འདྲེན་པའི་རྟེན་ཡང་ཡིན་པས། འདི་ཡོད་ཕྱིན་ཆད་སྒོ་དུ་མ་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་བསྐྱེད་པས་ན་སྐད་ཅིག་ཀྱང་བདེ་བའི་གནས་མེད་པ་འདི་བྱུང་བ་ཡིན། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ངན་སོང་རང་རང་གི་ལུས་རྟེན་དེ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་དང༌། ད་ལྟ་འོ་སྐོལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ལུས་རྟེན་འདི་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་གསུངས། དཔེར་ན་ཚེར་མའི་ཁུར་ཆེན་པོ་འཁུར་དགོས་པ་དེ་ཙམ་དུ་བདེ་བ་མེད་པ་བཞིན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོའི་ཁུར་འདི་ཇི་སྲིད་བཟུང་ནས་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་ཡང་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུས་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚུལ་མཐོང་ནས་སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་གང་ལའང་མ་ཆགས་པར་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ལམ་ལ་ཇི་ལྟར་བརྩོན་པ་བྱར་དགོས་པ་ནི། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། མགོའམ་གོས་ལ་གློ་བུར་མེ་ཤོར་ན། །དེ་དག་ཕྱིར་བཟློག་བགྱི་བ་བཏང་ནས་ཀྱང་། །ཡང་སྲིད་མེད་པར་བགྱི་སླད་འབད་འཚལ་ཏེ། །དེ་བས་ཆེས་མཆོག་དགོས་པ་གཞན་མ་མཆིས། །ཞེས་པ་སྟེ། མགོའམ་གོས་ལ་མེ་ཤོར་ན་ཚེ་འདིའི་སྲོག་ལ་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མའི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མཐའ་དང་མུ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། གློ་བུར་མགོ་ལ་མེ་ཤོར་བའང་ཕྱིར་བཟློག་བྱར་ལོང་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དུ་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བསྟེན་པ་ལས་ལྷག་པའི་དོན་ཆེ་བ་གཞན་མེད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ལམ་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་སོ། །
སེམས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནི།
སེམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟགས་ཏེ་སྒོམ་པ་ནི། ལམ་རིམ་ཆེ་མོ་ལས། ལྷ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་རྟེན་གཞན་མི་འཇོག་པར་སེམས་མི་རྟོག་པ་ཙམ་སྐྱོང་བས་ཀྱང་སེམས་ཡུལ་གང་ལ་ཡང་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་གདམས་ངག་དྲན་ནས་དེ་ནས་སེམས་མི་འཕྲོ་བ་ལ་མ་ཡེངས་པར་བྱ་དགོས་ལ་མ་ཡེངས་པ་དེ་ཡང་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་པས་དྲན་པའི་སྐྱོང་ཚུལ་ལས་མ་འདས་པས། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་དེས་ཀྱང་ངེས་ཤེས་ཀྱི་ཤུགས་ཐོན་པའི་དྲན་པ་བསྟེན་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་པ་ཡི་དོན། །དམིགས་རྟེན་གང་ལ་འཇོག་པའི་སེམས། །དྲན་ཤེས་རྒྱ་ལས་མ་གྲོལ་བར། །གཡོ་མེད་རྩེ་གཅིག་གནས་པ་ཡི། །འདིར་བརྟན་མ་ཡེངས་པ་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བླ་མེད་རྣམ་འབྱོར་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་སྔོན་དུ་སོང་བའི་མཇུག་ཏུ་འདོད་པའི་དོན་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་ཤུགས་དྲག་བཏབ་པས་བླ་མ་རང་ལ་ཐིམ། བླ་མའི་སྐུ་གསུམ་དང་རང་གི་སྒོ་གསུམ་དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་ཏུ་མོས་པ་བརྟན་པོའི་ངང་རེ་དོགས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་གང་ཡང་མེད་པར་ཅུང་ཟད་འཇོགདེ་ནས་སེམས་ཡུལ་གང་ལའང་མི་འཕྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འཕེན་པ་ཤུགས་དྲག་བཏང་སྟེ། སེམས་ཡུལ་ལ་གང་ལའང་མི་འཕྲོ་བར་གནས་པ་དེ་ལ། སེམས་ཡེངས་མེད་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་དྲན་པ་ཐུ་རེ་བསྟེན་པའི་རྒྱུན་བསྐྱངས་པའི་ངང་ནས། སེམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོ་ཞིག་གིས་སེམས་དམིགས་རྟེན་ལ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་ལྟར་གནས་མི་གནས་བྱ་ར་བྱེད་པའི་ཤེས་བཞིན་ཡང་བསྟེན་ཤེས་པ་དགོས། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་ལྟར་གནས་པ་མཐོང་ན་རང་བབས་སུ་རྒྱུན་མཐུད་ནས་བསྐྱངས། ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་ལྟར་མི་གནས་པར་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངར་ཤོར་ན་དྲན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངར་གསོས་ཏེ་བསྒོམ། འཕྲོ་རྒོད་བྱུང་ན་དམིགས་རྟེན་མ་ཤོར་བའི་ངང་ནས་སེམས་ཀྱི་ཟུར་ཕྲ་མོ་ཞིག་གིས་རྣམ་རྟོག་གི་ངོ་བོ་ལ་བལྟ་བ་དང་། རྣམ་རྟོག་ཐོག་བརྫིས་སུ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་རྟོག་ཇི་ལྟར་འཕྲོ་བ་ལ་ལྟ་བའི་མན་ངག་གསུམ་པོ་འདི་གང་རུང་བྱས་པས་རྣམ་རྟོག་རང་ཡལ་ལ་སོང་བའི་མ་སྒྲིབ་སྟོང་གསལ་ཧྲིག་གེ་བའི་ངང་དུ་འཇོག་པའོ། །དེ་ལྟར་བསྐྱངས་པས་ལག་རྗེས་མཉམ་གཞག་གི་ངོ་བོ་བྱིང་རྒོད་སོགས་ཀྱིས་མ་སྒྲིབ་པའི་དྭངས་ཤིང་གསལ་བ། གཟུགས་ཅན་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་སྟོང་སང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། མེ་ལོང་ལྟར་ཡུལ་སྣང་ཅིར་ཡང་འཆར་དུ་རུང་བའི་གསལ་ཧྲིག་གེ་བ། འདི་ཡིན་འདི་མིན་གྱི་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་ཉམས་འཆར་བ་གསུངས། འདི་ནི་སེམས་ཀུན་རྫོབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ངོ་སྤྲོད་ཚུལ་ཡིན་ཞེས་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚན་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་འདྲའི་སེམས་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བདག་མེད་སོགས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྒོམ་པ་ནི་སྔར་ཟུར་ཙམ་སྨོས་ཟིན་པ་ལྟར་རོ།།རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང་། །རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བདེན་མེད་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དྲི་བཅས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ངེས་པ་ན། བདེན་འཛིན་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མ་ཞུགས་པར་གློ་བུར་བ་རྟོགས་པས་འབྲལ་དུ་རུང་བ་དང་། ཆོས་སྐུའི་འཕྲིན་ལས་ཀུན་ལ་འཕྲོ་ཞིང་འཇུག་པས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱ་ནུས་སུ་མཐོང་བས་ན། ལམ་ལ་འབད་པ་ཆེན་པོས་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་ཐེག་པ་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱས་ཀྱང་སླར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར། རབ་བརྒལ་གཅིག་ལ་བརྫེས་ཅང་གཉིས་མིན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་སོ།།
དེ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་རང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚུལ་མཐོང་ནས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད། རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་དང་གཞན་གཅེས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་སྒོ་དུ་མ་ནས་མཐོང་བ་བྱས་ཏེ། བདག་བས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་ལ། ཐུགས་དམ་ཉམས་ལེན་གྱི་མཐིལ་དུ་གཟུང་བ་འདི་ལས་དོན་ཆེ་བ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་གཏིང་ནས་དྲང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །
ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནི།
གཞི་སྔ་མ་གསུམ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྟེང་དུ། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དང་ཆ་དང་ཆ་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ངེས་པ་བྱས་ནས་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞི་དེ་དང་དེའི་བདེན་མེད་བསྒྲུབ་པ་དང་། དེ་གྲུབ་པ་ན་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ཆོས་ཀུན་ལ་བདེན་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འཆིང་བ་དང༌། ལྷག་པར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་འཇོམས་པའི་འཇུག་སྡོམ་གྱིས་ཟིན་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་ལ་གཞོལ་བ་ནི། དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་པའི་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བཞི་བསྒོམ་པའི་དགོས་པ་དབུས་མཐའ་ལས། གནས་ངན་ལེན་ཕྱིར་སྲེད་རྒྱུའི་ཕྱིར། །གཞི་ཡི་ཕྱིར་དང་མ་རྨོངས་ཕྱིར། །བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་བྱ་བས། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ། །ཞེས་བདེན་བཞི་ལ་འཇུག་ཚུལ་གསུངས་ཀྱང་འདིར་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་བཤད་པ་དང་འགལ་བ་མེད་པར་བདག་སེམས་སོ། །
གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་དང་དེའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པས་ཡིད་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི།
༨)ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་སྟེ།
འདི་ཞི་གནས་རྐྱང་པ་མིན་གྱི་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དངོས་སམ་དེའི་ཡག་ལག་དང་བཅས་པའོ། །འཕགས་པ་དགོངས་འགྲེལ་ལས། བྱམས་པ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིའམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་འབྲས་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒོམ་རིམ་ཐ་མ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐ་དད་པ་ཚད་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་བསྟན་པར་གསུངས་ཀྱང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་གིས་དེ་ཐམས་ཅད་རྩད་གཅོད་མི་དགོས་པར་ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀྱི་སྐྱོང་ཚུལ་ལེགས་པར་ཤེས་པ་བྱས་ནས་དེ་གཉིས་དུས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་གཉིས་སུ་བསྡུས་པར་གསུངས། དེ་གཉིས་ངེས་པར་བསྒོམ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དཔེར་ན་མཚན་མོའི་ལོགས་རིས་བལྟ་བ་ལ། མར་མེ་གསལ་བ་དང་རླུང་གིས་མི་བསྐྱོད་པ་གཉིས་དང་ལྡན་ན་རི་མོའི་གཟུགས་གསལ་བ་མཐོང་ལ། མར་མེ་མི་གསལ་བ་དང་གསལ་ཡང་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ན་གཟུགས་རྣམས་གསལ་པོ་མི་མཐོང་བ་བཞིན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་མི་གཡོ་བ་གཉིས་དང་ལྡན་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་མཐོང་བ་དང་། དེ་གཉིས་ཡ་བྲལ་རྐྱང་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་མི་མཐོང་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་གསལ་བར་མཐོང་བ་ལའང་ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀ་བསྒོམ་དགོས་པར་གསུངས། ཞི་གནས་གྲུབ་ན་སྟོང་ཉིད་ཙམ་མ་ཟད་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་ཉམས་ལེན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོབས་དང་ས་ཆོད་ཆེ་བ་འབྱུང་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བཟླས་བརྗོད་དང་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཀུན། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་སྤྱད་བྱས་ཀྱང་། །སེམས་གཞན་གཡེངས་པས་བྱས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་རིག་པས་དོན་མེད་གསུངས། །ཅེས་དང་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པས། བསམ་པའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་མ་བསྒོམས་ན། །སྲིད་པའི་ས་བོན་སྤོང་བར་ག་ལ་ནུས། །ཞེས་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་ན་འཁོར་རྩ་སྤང་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་དམིགས་རྟེན་མི་གཡོ་བར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཆ་ནས་ཞི་གནས་དང༌། དེའི་ངང་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཆ་ནས་ལྷག་མཐོང་དུ་འཇོག་པས། དེ་གཉིས་ཀའི་དམིགས་ཡུལ་ལ་ཇི་ལྟ་དང་ཇི་སྙེད་པ་གཉིས་ཀར་འོང་བས་དམིགས་ཡུལ་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་འབྱེད་པ་མིན་ནོ། །འདིར་ཉོན་མོངས་དང་དེའི་ས་བོན་རྩད་ནས་སྤོང་བ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་སྐྱོང་བ་དགོས་ཤིང་། དེའི་སྔོན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་སྐྱོང་བའི་ཇི་ལྟ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་འགྲོ་དགོས། འདི་ལ་ཡང་ཞི་གནས་བསྒྲུབས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཞི་གནས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས། །ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་ཤེས་བྱས་ནས། །ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བྱ་ཞེས། །ཞེས་ཞི་ལྷག་ཐོག་མར་བསྒྲུབ་པ་ལ་གོ་རིམ་ངེས་པ་ཅན་དུ་གསུངས་སོ། །ཡང་སྟོན་པས་ཀྱང་འཕགས་པ་དཀོན་བརྩེགས་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནི་གནས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་སྟེ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་ཀྱང་ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་བྱེད། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་འཐོབ། །གསུམ་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་ནི། ལྔ་སྡེས་ཐོག་མར་དཀའ་ཐུབ་ལས་ཉམས་ན་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟར་རྙེད་ཅེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། སྟོན་པས་ཡང་དག་པའི་ལམ་བརྒྱད་པོ་འདི་ལ་བསྟེན་དགོས་པར་གསུངས་པའི་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ལམ་དེ་དག་གིས་འབྲས་བུའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་ནི། སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་ཟིན་པ་ལྟར་ཐབས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་། ཤེས་རབ་དོན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་འདབ་གཤོག་དཀར་པོ་ཡངས་པོར་རྐྱོང་བའི་རྒྱལ་སྲས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ། སྐལ་ལྡན་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པས་མདུན་དུ་བདར་ནས་ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཆོས་ཀུན་དབྱིངས་ལས། སྔོན་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་རླུང་གི་ཤུགས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཕ་རོལ་མཆོག་ཏུ་ཚེགས་མེད་པར་ངང་གིས་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་གཤོག་ཡངས་དཀར་པོ་རྒྱས་གྱུར་པ། །ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་སྐྱེ་བོའི་ངང་པ་ཡིས། །མདུན་དུ་བདར་ནས་དགེ་བའི་རླུང་གི་ཤུགས་སྟོབས་ཀྱིས། །རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་པོ་དེ་བསྡུས་ན་བསླབ་པ་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ངག་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་གསུམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་གསུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པར་འདུའོ། །འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་རིམ་གྱིས་འཕོ་བ་དེ་འཁོར་ལོ་ཡུལ་གཞན་ནས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་དང་ཆོས་མཚུངས། ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པར་འདུས་པ་དེས་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་པས་ན་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་རྩིབས་དང་ཆོས་མཚུངས། ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པར་འདུས་པས་ནི་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་བྱེད་པས་རྟེན་པར་བྱེད་པའི་ལྟེ་བ་དང་ཆོས་མཚུངས། ལྷག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པར་འདུས་པ་དེས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་སྡུད་པར་བྱེད་པས་ན་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་མུ་ཁྱུད་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་མཛོད་ལས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མཐོང་བའི་ལམ། །མྱུར་བར་འགྲོ་སོགས་རྩིབས་སོགས་ཀྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ།།ཡང་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི། དང་པོ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ནི། བསྟན་ལ་དབབ་བྱ་ཡང་དག་པ་སྟེ་མ་ནོར་བདེན་གཉིས་དང་མངོན་ལྐོག་སོགས་མ་འདྲེས་པར་བསྟན་ལ་ཕབ། གཉིས་པ་ཡང་དག་པའི་ནི།ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་དག་པ་ལ་ཀུན་སློང་མ་ནོར་བར་བཅོས་ཚུལ་དང་ཀུན་སློང་གལ་ཆེ་ཚུལ་སོགས་བསྟན། གསུམ་པ་ཡང་དག་པའི་ངག་གི་ནི།ངག་ལས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་ཅིང་། བཞི་པ་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི། ལུས་ལས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་ཅིང་། ལྔ་པ་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ནི།ལུས་ངག་གཉིས་ཀ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་དག་པར་བྱེད།དྲུག་པ་ཡིད་དག་བྱེད་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གོ་ཆས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལེ་ལོ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡར་ཟླ་ལྟར་སྤེལ་ཏེ། ལམ་རིམ་ཉམས་འགུར་ལས།མི་ལྡོག་བརྟན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་གོ་བགོས་ན། །ལུང་རྟོགས་ཡོན་ཏན་ཡར་ངོའི་ཟླ་བཞིན་འཕེལ། །སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར།།གང་བརྩམས་ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ། །ཅེས་པ་ལྟར་དང་བདུན་པ་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་དག་བྱེད་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་དང་བརྒྱད་པ་ཉོན་མོངས་ས་བོན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དག་བྱེད་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱད་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ།།
དེ་དག་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི།
ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ནི་གཞན་ལ་གོ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་ལས་ཀྱི་མཐའ་འཚོ་བ་གསུམ་ནི་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། དང་པོས་ལྟ་བ་རྣམ་དག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད། གཉིས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད། གསུམ་པས་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་སོགས་གསུམ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ཏུ་འདུ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་དང༌། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དབང་ངམ་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། དབུས་མཐའ་ལས། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་དང་གོ་བྱེད་དང༌། །རྣམ་གསུམ་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་དེ་བརྒྱད་དོ། །ལྟ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོ་བྱད་བསྙུངས། །གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་འདོད། །ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་དབང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ།།
གསུམ་པ་ཆོས་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་བཤད་པ་ནི།
ཆོས་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་བླངས་པས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ཆོས་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་མཐོང་ན་མཐོང་ཞེས་པ་ཡིན་ལ་མཐོང་བྱའི་སངས་རྒྱས་ནི།སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞེ་ན།སུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་དང༌། སློབ་པ་དང༌། མི་སློབ་པའི་ཆོས་དེ་དག་གཟིགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས།དོན་ནི་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་བླངས་ན་འབྲས་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པའོ།།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ནི། དཀོན་མཆོག་རྗེས་དྲན་གྱི་མདོ་ལས། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་རཏྣ་ཏྲ་ཡ་ཨ་ནུ་སྨྲྀ་ཏི་སཱུཏྲ། བོད་སྐད་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མདོ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ། དགྲ་བཅོམ་པ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཆོས་དགུ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱབས་གནས་མཐར་ཐུགས་ཞིག་གོ།ཁྱད་ཆོས་དགུ་ནི། བགེགས་བཅོམ་པ་དང་བཤད་པ་དང་། །སྤངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་དང་། །རྒྱུ་དང་ཇི་ལྟར་གཤེགས་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་ལ་གཟིགས་སྐལ་ལྡན་འདུལ། །སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡོན་ཏན་དགུ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ།།དང་པོ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། དེ་ལ་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི། ཞེས་པ་སྟེ། འོག་ནས་འཆད་འགྱུར་གྱི་ཡོན་ཏན་བདུད་བཞི་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ཞིང་ལེགས་པའི་སྐལ་བ་དྲུག་དང་ལྡན་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ། །གཉིས་པ་བཤད་པ་ཕུན་ཚོགས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། རང་གིས་ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཤེགས་པ་སྟེ་རྟོགས་ནས་གཞན་ལ་སྟོན་པ་སྟེ། མངོན་པ་མཛོད་ལས། གང་ཞིག་ཀུན་ལ་མུན་པ་གཏན་བཅོམ་ཞིང༌།།འཁོར་བའི་འདམ་ལས་འགྲོ་བ་དྲངས་མཛད་པ། །དོན་བཞིན་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི།དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ་ཤེས་ཉོན་གྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་བཅོམ་ཞིང་སྤངས་པ་འོ།།བཞི་པ་ཡེ་ཤེས་སམ་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཡང་དག་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་མི་ཤེས་པའི་གཉིད་སངས་ནས་བློ་གྲོས་གྱི་སྣང་བ་རྒྱས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་ཏེ། བསྔགས་འོས་བསྔགས་བསྟོད་ལས། ཁྱོད་འབའ་ཞིག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ཁྱབ་ལགས་ཀྱི། །ཁྱོད་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཤེས་བྱ་ཁོ་ན་ལྷག་པ་ལགས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།ལྔ་པ་ཕུན་ཚོགས་གསུམ་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་ནི། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པས་ཤེས་བྱའི་གནས་ལུགས་ཕྱི་ཅི་མ་ལོག་པ་རིག་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཞབས་གཉིས་སུ་ལྡན་པ་སྟེ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ།བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གོམས་པར་བྱས་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གོམས་པར་བྱས་ན། ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཤེས་རབ་ལ་གོམས་པར་བྱས་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་དག་ལས་སེམས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།དྲུག་པ་ཇི་ལྟར་གཤེགས་པ་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། ལམ་བདེ་བ་ནས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་སྤངས་རྟོགས་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་གནས་སུ་གཤེགས་པ་འོ། །དེ་ལ་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ནི། ལེགས་པར་སྤངས་པ། སླར་མི་ལྡོག་པར་སྤངས་པ། མ་ལུས་པ་སྤངས་པའོ། །རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་པ་། མཁྱེན་པ་བརྟན་པ། མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པའོ།།བདུན་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་གཟིགས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་གཟིགས་ནས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་མིན་མཁྱེན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།སྒྲོལ་མའི་བསྟོད་པ་ལས། ཞི་རྒྱས་དབང་དང་དྲག་པོའི་འཕྲིན་ལས་རྣམས། །རྒྱ་མཚོའི་རླབས་བཞིན་དུས་ལས་མི་འདའ་བར། །ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འཇུག་མཛད་མ། །མཛད་པ་མཐར་ཕྱིན་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།ཞེས་པ་ལྟར་གདུལ་བྱ་ལ་དུས་དྲུག་ཏུ་གཟིགས་པ་འོ།།བརྒྱད་པ་སྐལ་ལྡན་འདུལ་བ་ནི།སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ།སྐལ་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་འདུལ་བའི་ཚེ་གདུལ་བྱ་རང་རང་གི་བློ་དང་མཚམས་པར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་བསྟན་ནས་ཁ་ལོ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྒྱུར་བ་ལ་ཐབས་མཁས་བླ་ན་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།མཛོད་རང་འགྲེལ་ལས། འཁོར་བའི་འདམ་ལས་འགྲོ་བ་དྲངས་མཛད་པ།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འཁོར་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌།བརྒལ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་འདམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།འགྲོ་བ་དེར་བྱིང་བ་སྐྱབས་མེད་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱག་བརྐྱང་བ་དག་གིས་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲངས་སོ།།དགུ་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཡིན་ཡང་ལྷ་དང་མི་གཉིས་དངོས་སུ་སྨོས་པ་ནི།གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོ་སྟེ་རྟེན་དེ་གཉིས་ཁོ་ན་ལ་བདེན་པ་གསར་མཐོང་དང་འབྲས་བུ་བཞི་གསར་དུ་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མེད་པའོ། །ཁྱད་ཆོས་ཡོན་ཏན་དགུ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་གཞི་སངས་རྒྱས་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་སྟེ། ཚིག་དོན་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་གོང་གི་ཁྱད་ཆོས་དེ་རྣམས་གང་ལ་མངའ་བའི་ཁྱད་གཞི་སྟོན་པ་འོ། །མདོར་ན་བསྟན་པའི་ནང་མཛོད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་བདག་གཞི་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་ལ་དེ་མཐོང་བས་མཐའ་བྲལ་གྱི་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེ་འབྱུང་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་བླངས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་རྗེས་འགྲོ་བསྟན་པ་འོ།།
རྟེན་འབྲེལ་མདོ་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་འདི། །
རང་ཉིད་བསྟན་ལ་འདྲིས་དང་བསྐུལ་ཕྱིར་བཤད། །
རྒྱལ་བའི་བསྟན་དར་བླ་མའི་སྐུ་ཚེ་བརྟན། །
འགྲོ་ཀུན་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཤོག།།