མཉྫུ་ཤྲཱི༔།
མཉམ་མེད་ཤཱཀྱའི་བསྟན་པ་བོད་དུ་དར། །
ལུང་རྟོགས་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིམ་གྱིས་རྒྱས། །
བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་མང་པོའི་ནང་ནས་ནི། །
རྒྱལ་བ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ལུགས་ཀྱི་ནང་གསེས་དང་། །
དཔལ་ལྡན་འབྲི་གུང་བུ་སློབ་རྣམས་ཀྱི་གྲས། །
རི་དབང་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ། །
སྙིང་ནས་དད་དང་གུས་པས་ཕྱག་མཚལ་ལོ། །
ནགས་ཤོད་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཡོངས་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་དང་། །
མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་ལྡན་པའི་བླ་མ་མཆོག །
སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་ཡོངས་ཀྱི་རེ་བའི་རྟེན། །
སྐུ་ཉིད་ཞི་བར་གཤེགས་པ་ཀྱེ་མ་ཧུད། །
ནགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་མོའི་རྒྱལ་པོ་ཉིད། །
དེང་རབས་གསར་རྙིང་བར་གྱི་སློབ་དཔོན་མཆོག །
མི་རིགས་རིག་གཞུང་སྐྱོང་བའི་དཔའ་བོ་མཆོག །
ཁྱེད་སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས་པ་ལྷག་ཏུ་སྐྱོ། །
ཁོང་གི་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཅུང་ཙམ་བརྗོད་ན། མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་མདོ་དང་སྔགས། གར་ཐིག་ཆ་ལག་དབྱངས་དང་། དབང་ལུང་གདམས་ངག་སོགས་དང་། ལོ་རྒྱུས་རིག་གཞུང་སྐད་ཡིག་དང་བཅས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད། བཙུན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་རབ་བྱུང་བསླབ་པའི་འདུལ་ཁྲིམས་གཙང་ཞིང་གཞན་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་རྣམས་ལ་འདུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སོགས་གཙང་མ་བསྲུང་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་ནན་ཏན་ཡང་ཡང་བསྩལ་གནང་མཛད་བ་སོགས་བསླབ་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད། བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་མི་རིགས་ཡོངས་ལ་ལྷག་བསམ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་བཟང་བ་དང་། ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་མཐོ་དམན་མེད་པ། ཉེ་རིང་དང་བཟང་ངན་སོགས་མེད་པར་སུས་མཇལ་ན་ཡང་མཇལ་ཆོག་པ་དང་། སུས་ཞུས་ན་ཡང་ཞུ་བདེ་བོ་བཅས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད། ཁོང་གི་ཡོན་ཏན་དེ་གསུམ་ནི་ང་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མ་ཞིག་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན།
མདོར་ན། ཁོང་གི་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་རྣམས་སུས་ཀྱང་བརྗོད་པར་དཀའ་ཡང་། གུས་པའི་ཆོས་འབྲེལ་དངོས་ཐོབ་ཀྱི་བླ་མ་དངོས་ཡིན་པས། ཁོ་བོས་ཁོང་གི་གསུང་འགའ་ཤས་དྲན་གྱི་འདུག །སྔོན་རྭ་ཁྱིམ་དགོན་དུ་དགག་དབྱེ་ཞིག་ལ་ཁོང་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་རེད། དེ་དུས་ཁོང་གིས་དབང་གནང་བའི་སྐབས་ཤིག་ལ། སྤྱིར་ཆོས་བྱེད་པ་ལ་དད་པ་བརྟན་པོ་དགོས་པ་དང་། རབ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདུལ་ཁྲིམས་གཙང་མ་བསྲུང་དགོས་པ་དང་། དེ་ལས་ལོག་པར་སོང་ན་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་ཡིན་པའི་དཔེ་ཞིག་ཀྱང་གསུངས་སོང་། དེ་ཡང་། ཆོས་དྲེད་ཆོས་ཀྱིས་མི་ཐུལ། གྲྭ་དྲེད་བླ་མས་མི་ཐུལ། ཞེས་པའི་གཏམ་དཔེ་དྲངས་ཏེ། དང་པོ་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་དད་པ། ལས་འབྲས་དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་རྣམ་བརྟན་པོ་དགོས་པ་རེད། དེ་ལས་ལོག་ན་བླ་མས་གང་ཡང་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པ་རེད། དཔེ་དེའི་དོན་ནི་དེ་ལྟར་རེད། ཅེས་གསུངས་སོང་། དེ་དུས་ཁོ་བོས་དཔེ་དེ་གསལ་པོ་ངེས་སོང་མོད། དོན་དེ་ལ་གོ་བ་དེ་ཙམ་རག་སོང་། ཡིན་ན་ཡང་རིན་པོ་ཆེས་སྙིང་པོ་རྡོག་རྡོག་གསུངས་འདུག །
དེ་ནས་ཁོང་ནི་སྤྱིར་ནགས་ཤོད་ཡོངས་ཀྱི་མཐུན་ལམ་ལ་ཐུགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་འདུག །ལྷག་པར་ཏུ་ཁོང་གིས་ང་ཚོ་མར་ཁ་རྭ་ཁྱིམ་དགོན་ལ་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་གནང་གི་འདུག །དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་ཁོང་ལ་དད་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅིང་། ང་ཚོ་ཚང་མའི་རྩ་བའི་བླ་མ་རེད། ཚོགས་འདོན་ལ་ཁོང་གི་ཞབས་བརྟན་རྒྱུན་ཆགས་སུ་གསུང་གི་འདུག །དང་པོར་ཁོང་གིས་ང་ཚོའི་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱེད་སྐབས་མཐུན་སྦྱོར་ཞལ་འདེབས་དང་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་མང་པོ་གནང་ཡོད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ཉམས་གསོ་བྱས་ནས་ལོ་གཉིས་པ་ཙམ་ཞིག་ལ། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་བྱིས་པ་ལོ་དྲུག་གི་གཟུགས་ཚད་ཙམ་གྱི་སྨན་སྐུ་ཞིག་གནང་ནས། འདི་ཁྱེད་ཚོས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་མཇུག་ཏུ་བྱམས་པ་གདན་འདྲེན་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་བྱམས་པའི་སྐུ་བརྙན་བྱས་ན་ཆེ་ཆུང་དཔེ་ཡག་པོ་ཡོད་གསུངས་སོང་། ང་ཚོའི་དགོན་པའི་དགེ་རྒན་རྣམ་པ་དང་གྲྭ་མང་ཡོངས་རྫོགས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དད་གུས་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེའི་བཞུགས་གནས་ཡར་ཁ་དགོན་ནས་རྗེ་བཙུན་གྱི་སྐུ་བརྙན་དུང་རྒྱ་རོལ་མོ་དང་བཅས་སེར་སྦྲེངས་བྱས་ནས་རྭ་ཁྱིམ་དགོན་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་སོང་།
དེ་ནས་ཁོང་རྒྱ་ནག་ལ་སློབ་གྲྭ་ལོ་གསུམ་ཕེབས་དགོས་པ་བྱུང་། རྒྱ་ནག་ནས་ཚུར་བོད་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཀྱང་ཁོང་གིས་ང་ཚོའི་དགོན་པ་ལ་དུང་ཆེན་ཆ་གཅིག་དང་དུང་དར་དང་། ཕྲག་དར་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བ་སྤུས་ལེགས་ཤིག་གནང་འདུག །ཁོང་ནི་ང་ཚོའི་དགོན་པ་ལ་གཟིགས་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཞིག་རེད། སྤྱིར་དགོན་གྱི་ཞབས་རིམ་ཞུ་དགོས་ན་ཁོང་ལ་ཞུ་གི་ཡོད། འགོམ་དགོན་ལ་ཞབས་རིམ་མང་པོ་ཞིག་བསྒྲུབ་རྒྱུ་བབས་ཡོད་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ། རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་གིས་གདུགས་དཀར་གཏོར་ཆེན་བརྒྱག་ཡག་བབས་པ་དེ་རྭ་ཁྱིམ་དགོན་གྱིས་སྒྲུབ་རོགས་གསུངས་འདུག །ང་ཚོའི་དགེ་རྒན་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་འགན་གནང་སྟེ་གདུགས་དཀར་གཏོར་ཆེན་གྱི་རྡུལ་ཚོན་བཅས་ཉིན་གསུམ་ལ་བསྒྲུབས་གནང་སོང་།
རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་ང་ཚོའི་དགོན་པའི་དུས་ཆེན་དབྱར་དགག་དབྱེ་དང་དགུན་གཏོར་གར་འཆམ་སོགས་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་སྲོལ་ཡོད། སྐབས་རེར་བཀའ་དབང་གནང་བ་དང་། སྐབས་རེར་གར་འཆམ་རྣམས་གཟིགས་ནས་ཐུགས་ལྷོད་ལྷོད་བཞུགས་ཀྱི་རེད། ཁོང་གིས་འཆམ་གཟིགས་ལྷོད་ལྷོད་གནང་ནས་བཞུགས་པའི་སྐབས་འགར་གར་འཆམ་དང་ཁྲོམ་ཚོགས་སོགས་ལ་བརྙན་ལེན་གནང་གི་རེད། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་མི་སྐྱ་ཕོ་མོའི་རྒྱན་གོས་ཡག་པོ་གྱོན་མཁན་དེ་དག་ལ་དམིགས་བསལ་བརྙན་ལེན་གནང་གི་རེད། དེས་ཅི་ཞིག་མཚོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་ནི་སྤྱིར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མིན་རྒྱན་དང་ཆས་གོས་གོམས་གཤིས་རིག་གཞུང་བཅས་ལ་དགའ་བོ་དང་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོ་གནང་གི་ཡོད་པ་དེ་གསལ་པོ་རེད་འདུག །དེར་བརྟེན་ཁོང་ནི་ད་ལྟའི་དུས་རབས་འདི་ལ་ང་ཚོ་ནགས་ཤོད་ཡོངས་ལ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བླ་མ་དེ་རེད།
ཁོང་གི་སྐུ་ཐོག་འདི་ལ་ནགས་ཤོད་སྤྱི་ལ་ཕན་པའི་མཛད་འཕྲིན་མང་པོ་གནང་ཡོད་ཅིང་། ལྷག་པར་གཙོ་བོ་གཉིས་མཛད་ཡོད། དང་པོ་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ལོར་ནགས་ཤོད་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཕྱག་དང་སྐོར་བ་བྱ་ས་བྲམ་ལག་ཤེལ་དཀར་འབུམ་པ་འདི་ཉིད་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་མོའི་སྐབས་ཉམས་ཆག་སོང་ཡོད་པ་དེ་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་གཙོ་འགན་བཞེས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱག་རོགས་ལ་མཁན་ཆེན་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་མཆོག་དང་། འགོམ་དགོན་གྱི་དགེ་འདུན་པ་རྒན་གྲས་འགའ་ཡང་ཡོད་ཅིང་། ནགས་ཤོད་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ནས་ཞལ་འདེབས་དང་ཨར་ལས་སོགས་ཀྱི་རོགས་རམ་བཙལ་ཏེ། སྔར་གྱི་ཤེལ་དཀར་འབུམ་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ལེགས་གྲུབ་མཛད་ཡོད་པ་རེད། ལོ་འགའ་ཤས་རྗེས་སུ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོ་དེ་ལ་སེར་ཁ་ཅུང་ཙམ་བྱུང་བར། རི་དབང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཐུགས་བསམ་ཡང་ཡང་བཞེས་ནས། བླ་མ་ཡིད་དམ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཆོས་སྲུང་ཨ་ཕྱི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་སོགས་ལ་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་འཕྲིན་བཅོལ་སོགས་མཛད་ནས་གསོལ་བ་ཡང་ཡང་དུ་བཏབ་པར་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་ལ་དག་པའི་སྣང་བ་ཞིག་བྱུང་། སྣང་བ་དེ་གང་ཞེ་ན། ༡༩༨༨ལོ་སྟེ་ས་འབྲུག་ལོའི་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཀྱི་དགོང་མོར་དགོན་པ་ལ་ཞབས་སྐོར་དུ་ཕེབས་ནས་ཀེ་རུའི་གྲྭ་ཤག་འོག་གི་རྡོ་ལེབ་ལ་སྐུ་ངལ་གསོས་ནས་བཞུགས་སྐབས། ཉི་མ་ནུབ་རིར་སླེབས་ཡོད་པའི་དུས་དེར་འབུམ་པ་ལ་ཡར་གཟིགས་དུས་ཉི་ཟེར་དེའི་འོག་ཏུ་ད་ལྟའི་འབུམ་པའི་བཟོ་དབྱིབས་འདི་ཁྲ་ལམ་མེར་དག་སྣང་དུ་ཤར་བ་རེད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་དེ་ལྟར་བཞེངས་རྒྱུར་ཐུགས་ཐག་བཅད་ནས། འགོམ་དགོན་གྱི་གྲྭ་པ་གཉིས་ལ་ལས་ཀའི་འགན་འཁུར་གཙོ་བོར་བྱ་རྒྱུའི་བཀའ་གནང་ཞིང་། ནགས་ཤོད་སྟོད་སྨད་སོགས་ལ་ཞལ་འདེབས་དང་ཨར་ལས་སོགས་འབོད་བསྐུལ་བྱས། སྔོན་གྱི་མཆོད་རྟེན་དེ་ད་ལྟའི་མཆོད་རྟེན་ནང་གི་གཟུངས་གཞུག་ལྟ་བུར་བྱས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ཏུ་ད་ལྟའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་དབྱིབས་གཟུགས་དེ་བཞེངས་འགོ་བརྩམས། སྐབས་དེ་དུས་ང་ཚོའི་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས། ད་རི་དབང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་འབུམ་པར་འབུམ་གོས་བཞེངས་ཀྱི་ཡོད་རེད། ལས་ཀར་འགྲོ་དགོས་རེད། ཅེས་སོགས་ཟེར་གྱི་འདུག །དེ་ནས་ལོ་གཉིས་ཙམ་སོང་རྗེས་ཕྱི་ནང་ལྷ་ཁང་དང་ད་ལྟའི་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ལེགས་གྲུབ་བཞེངས་ཐུབ་པ་རེད། དེ་ནི་ཁོང་གི་མཛད་ཆེན་དང་པོ་དེ་རེད།
མཛད་ཆེན་གཉིས་པ་ནི། བོད་ལྗོངས་ནགས་ཤོད་འབྲི་རུའི་ལོ་རྒྱུས་རབ་རིམ་སཱ་ལའི་ལྗོན་པ་མཛད་པ་རེད། དེ་ནི་ནགས་ཤོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་མིག་དཔེར་འོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ནས་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། གུས་པ་རང་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས་ནས་ལོ་གཉིས་སོང་བའི་གདུང་འབོད་ཀྱི་སྙན་ངག་དང་མངོན་བརྗོད་སོགས་གང་ཡང་འབྲི་མི་ཐུབ་མོད། འོན་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེའི་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཆ་ཤས་ཙམ་གླེངས་པ་ཡིན།
མགོན་མེད་ལྔ་བརྒྱའི་དུས་ངན་འདིའི་ཁྲོད་དུ། །
སླར་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་སླད། །
རྒྱལ་སྲས་སྙིང་སྟོབས་མཆོག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག །
གླིང་འདིར་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཕེབས་པར་སྨོན།།
མཉྫུ་ཤྲཱི༔ནས་བོད་རྒྱལ་ལོ་༢༡༥༡ ཕྱི་ལོ་2024 ལ་བྲིས་སོ། །